Γιατί... Tο γρασίδι βλασταίνει πάνω στις ρίζες του

Και εκεί που ψάχναμε… για να θυμηθούμε τα παλιά…

Βρήκαμε αυτό το καταπληκτικό βιβλίο…

Z733.U6 C36 2017

Library of Congress

The card catalog : books, cards, and literarytreasures / the Library of Congress. –

San Francisco : Chronicle Books, [2017].- 222 p.-Includes bibliographical references and index. - ISBN 9781452145402

1. Library of Congress--History.   2. Library of Congress--Catalogs--History.      3. Card catalogs--United States--History.   4. Catalog cards--United States--History.   5. Library catalogs--History.  6. Cataloging--History.  7. Classification--Books--History.        I. Library of Congress        

Γιατί πέρα από την αισθητική μας… κάπου πρόσφατα διαβάσαμε… ότι…

Το γρασίδι βλασταίνει πάνω στις ρίζες του[1]….

---

[1] Αζέρικη παροιμία

Hilary Jenkinson, A Manual of Archive Administration (Oxford, 1922)

"the archivist was simply the obedient and silent handmaiden of the historian"

"the archivist who approached his work ‘without prejudice or afterthought’ thereby became ‘the most selfless devotee of the Truth the modern world produces’"

Βιβλιοθήκες μέσα στις χάρτινες σελίδες

συγγραφέας - εικονογράφος: Thompson, Craig

τίτλος: Blankets 

μετάφραση: Μπέλλα Σπυροπούλου 

εκδόσεις: ΚΨΜ 

έτος έκδοσης: 2007

σελίδες: 598

απόσπασμα από τη σελίδα 561 της 1ης ελληνικής έκδοσης

περισσότερες πληροφορίες και κριτικές στη σελίδα της Biblionet

το βιβλίο διατίθεται στις Βιβλιοθήκες:

Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου
2 αντίτυπα
(ταξιθετικός: 81-6+9(3) THO)

Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγίας Παρασκευής 
 (ταξιθετικός: 741.5 THO)

Δίκτυο Βιβλιοθηκών Δήμου Θεσσαλονίκης
1 αντίτυπο στην Κεντρική Συλλογή + 1 αντίτυπο στο Παράρτημα 40 Εκκλησιών
(ταξιθετικός: 741.5 THO)

ΕΚΠΑ - Βιβλιοθήκη Φοιτητικών Αναγνωστηρίων Πανεπιστημιακής Λέσχης
(ταξιθετικός: 741.5 THO 39ΣΤ1)

Πάντειος Πανεπιστήμιο - Βιβλιοθήκη
1 αντίτυπο στα αγγλικά & 1 αντίτυπο στα ελληνικά
(ταξιθετικός:  741.5973 THO)

Υ.Γ. Ο Συλλογικός Κατάλογος των Ακαδημαϊκών εδώ και μέρες δεν λειτουργεί.....όπως και αρκετοί  on-line κατάλογοι Δημοτικών και Δημοσίων Βιβλιοθηκών. Αναριωτιέμαι αν είναι ένδειξη ευρύτερων προβλημάτων ή τυχαίο γεγονός

How books can open your mind

The Last Bookshop

Ντοκιμαντέρ: Η τέχνη της βιβλιοδεσίας

Ντοκιμαντέρ, του 2002, για τη βιβλιοδεσία. Σενάριο των Νίκη Τσιρώνη και Μπάμπη Λέγγα. Σε σκηνοθεσία του Άκη Χατζηαντωνίου.  Γυρίστηκε στη Βιβλιοθήκη της Εταιρείας των Φίλων του Λαού, σε παραγωγή της Ελληνικής Εταιρείας Βιβλιοδεσίας και του Μπ. Λέγγα. Διάρκεια 18,43 λεπτά

προβολή εδώ


Υ.Γ. Θυμίζουμε την έκθεση "Η τέχνη της βιβλιοδεσίας" στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (Βασ. Σοφίας 22, Αθήνα), με διάρκεια από 19 Σεπτεμβρίου 2012 έως τις 13 Ιανουαρίου 2013

Λογοκρισία και βιβλία στο γύψο

 

πηγή iospress.gr

Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΤΗΝ 21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1967

Τότε που μας "έκοβαν" τον κώλο
 

Η εκδοτική περιπέτεια των "Τρένων" του Χράμπαλ στα 1968 μας γυρνά πίσω στα χρόνια της χουντικής λογοκρισίας. Τότε που τα τσακάλια του χουντικού "προληπτικού ελέγχου" δεν άφηναν να τους ξεφύγει όχι μόνο κομμουνιστικό ρουθούνι αλλά ούτε ένας τσέχικος πισινός

 

Στα 1968, οι εκδόσεις «Κάλβος» προγραμματίζουν την έκδοση του μυθιστορήματος «Τα τρένα» του τσέχου συγγραφέα Μπόχουμιλ Χράμπαλ (1914-1997) σε μετάφραση της Ρενέ Ψυρούκη. Το μυθιστόρημα είχε κυκλοφορήσει μόλις πριν από τρία χρόνια στα τσέχικα με τον τίτλο «Τρένα υπό στενή παρακολούθηση». Πρόκειται για το έργο που θα γινόταν ευρύτερα γνωστό από τη μεταφορά του στον κινηματογράφο με τον τίτλο «Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν».

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο τσέχος συγγραφέας με την ιδιότυπη γραφή θα κέρδιζε διεθνή αναγνώριση και τα έργα του θα μεταφράζονταν σε πολλές γλώσσες. Συνδυάζοντας την ιδιωματική ομιλία των ιδιόρρυθμων χαρακτήρων του με λυρικές περιγραφές, φιλοσοφικές αναζητήσεις, αλλά και έντονη αίσθηση του χιούμορ ή/και της κωμικής γελοιότητας κάποιων ανθρώπινων καταστάσεων, ο Χράμπαλ άφησε πίσω του ένα σημαντικό έργο που και μετά το θάνατό του στα 1997 συνεχίζει να απασχολεί τους μελετητές και να κερδίζει φανατικούς αναγνώστες.

Οταν, όμως, οι εκδόσεις «Κάλβος» αποφάσισαν να εκδώσουν τα «Τρένα», ο συγγραφέας του μυθιστορήματος ήταν άγνωστος στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις ισχύουσες τότε διατάξεις περί προληπτικής λογοκρισίας («προληπτικού ελέγχου»), το υπό έκδοση κείμενο έπρεπε να ελεγχθεί από τη λογοκρισία και να φτάσει στο τυπογραφείο μόνον εφόσον είχε εξασφαλίσει την έγκρισή της. Στην περίπτωση που η λογοκρισία εντόπιζε «προβλήματα», οι παρεμβάσεις της έπρεπε να τηρηθούν κατά γράμμα: οι εκδότες του βιβλίου ήταν υποχρεωμένοι να δώσουν το «τυπωθήτω» σ’ ένα άγρια πετσοκομμένο κείμενο.

Η περιπέτεια της έκδοσης των «Τρένων» του Χράμπαλ, όπως την πληροφορηθήκαμε από τον εκδότη του «Κάλβου» Γιώργο Χατζόπουλο, είναι από πολλές απόψεις χαρακτηριστική: φωτίζει τη λογοκριτική διαδικασία και αποκαλύπτει τι ακριβώς ενοχλούσε τους χουντικούς «ελεγκτές», ταυτόχρονα όμως υποδεικνύει ότι ακόμη και τον ζοφερό εκείνο πρώτο καιρό της χούντας κάποιοι δεν δίστασαν να αγνοήσουν τις εντολές της.

Ας δούμε πώς: Το 1968, οι εκδόσεις «Κάλβος» κατέθεσαν στη Γενική Διεύθυνση Τύπου του υπουργείου Προεδρίας τη μετάφραση των «Τρένων» (71 δακτυλογραφημένες σελίδες). Η λογοκρισία επέστρεψε το κείμενο έχοντας διαγράψει τα σημεία, τις διατυπώσεις ή ακόμη και τις λέξεις που έπρεπε να απαλειφθούν. Οπως διαπιστώνουμε ξεφυλλίζοντας τη λογοκριμένη μετάφραση, ο λογοκριτής έχει κάνει προσεκτικά τη δουλειά του: κάθε ελεγμένη σελίδα φέρει τη σφραγίδα της υπηρεσίας με την υπογραφή του, ενώ οι περικοπές του διαθέτουν εσωτερική λογική και συνέπεια.

Ως εδώ, ουδεμία έκπληξη: ο εκδότης έκανε το χρέος του και οι λογοκριτές το δικό τους. Με τη διαφορά ότι οι εκδόσεις «Κάλβος» πήραν πίσω τα λογοκριμένα δακτυλόγραφα, αλλά έστειλαν στο τυπογραφείο τη μετάφραση του Χράμπαλ χωρίς την παραμικρή περικοπή. Το κείμενο δηλαδή λογοκρίθηκε, αλλά εκδόθηκε αλογόκριτο. Εκτός αυτού, στην ίδια έκδοση προστέθηκαν δύο σύντομα διηγήματα του Χράμπαλ, «Τ’ αγγελικά μάτια» και «Ο βαρώνος Πράσιλ» (και τα δύο από τη συλλογή «Ο κόσμος το αυτόματο»), χωρίς προηγουμένως να έχουν περάσει από την υπηρεσία «προληπτικού ελέγχου» (σελίδες 93-138 του τυπωμένου βιβλίου).

Χουντικός πουριτανισμός

Ας δούμε, ωστόσο, τι ακριβώς ενόχλησε τους χουντικούς λογοκριτές. Η υπόθεση του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται τις τελευταίες ημέρες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου σε έναν μικρό σιδηροδρομικό σταθμό, κάπου στη Βοημία. Κεντρικό πρόσωπο ο Μίλος, νεαρός μαθητευόμενος υπάλληλος στο σταθμό, ο οποίος αφηγείται και την ιστορία. Γύρω του κινούνται τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου, ο καιροσκόπος και εξουσιομανής διευθυντής του σταθμού, ο ελεγκτής Χουμπίτσκα, γυναικάς και αντιναζιστής, η γυναίκα του διευθυντή και η εισπρακτόρισσα Μάσα, η κοπέλα που αγαπιέται με τον Μίλος. Καθώς προχωρά η αφήγηση, τα τρένα που περνούν από το σταθμό, τρένα κάθε λογής, υπαγορεύουν τις κινήσεις των βασικών προσώπων και καθορίζουν την εξέλιξη της υπόθεσης. Μεταφέροντας στρατιώτες, τρόφιμα και πυρομαχικά στο μέτωπο ή γυρνώντας από το μέτωπο φορτωμένα τραυματίες, τα τρένα λειτουργούν για τους ανθρώπους του σταθμού και ως μια συνεχής υπόμνηση του πολέμου. Ο νεαρός Μίλος θα πεθάνει, όταν, στη θέση του ελεγκτή Χουμπίτσκα που την τελευταία στιγμή δειλιάζει, ρίχνει σ’ ένα γερμανικό τρένο γεμάτο πυρομαχικά τον εκρηκτικό μηχανισμό που οι παρτιζάνοι είχαν εμπιστευτεί στον Χουμπίτσκα.

Στην περίπτωση των «Τρένων», η λογοκρισία ενοχλήθηκε από τις ερωτικές σκηνές του έργου. Παραθέτουμε στη συνέχεια τα αποσπάσματα που ο χουντικός πουριτανισμός έκρινε εξοβελιστέα.

1. Η πρώτη παρέμβαση του λογοκριτή αφορά τη σκηνή στην οποία ο Μίλος αφηγείται στον διευθυντή του τα ερωτικά ανδραγαθήματα του ελεγκτή Χουμπίτσκα. Πρόκειται για μια ιστορία που επανέρχεται στην πορεία του μυθιστορήματος και καταλαμβάνει ιδιαίτερη θέση στην εξέλιξη της υπόθεσης. Η λογοκρισία θα προσπαθήσει να εξαφανίσει και το παραμικρό ίχνος της:

«'Και πώς ήτανε ξαπλωμένη κείνη η σκρόφα στον καναπέ του κυρίου διευθυντή, πώς;' γύρισε και με ρώτησε ο κύριος διευθυντής.

'Αν επιτρέπετε θα σας δείξω' είπα κ' έδειξα τον καναπέ και πήδηξα και γύρισα στον αέρα κ' έπεσα με την πλάτη. Κι ο κύριος διευθυντής έσκυψε πάνω μου και φώναξε θυμωμένα:

'Ετσι να κυλιέται με τις λουλούδες στην 'αίθουσα αναμονής', όχι όμως και στο γραφείο του διευθυντή του!'

'Γιατί στο διευθυντικό τον καναπέ μπορεί να κάθεται μονάχα ο κύριος διευθυντής', είπα.

'Σωστά το λές, μα για κείνο το γουρούνι δεν υπάρχει τίποτε ιερό!' φώναξε. Και ανακάθισα και είπα:

'Και ξέρετε, κύριε διευθυντά, δεν ήταν μόνο αυτό, κοιτάχτε!' κι άρπαξα τον διευθυντή απ’ το μανίκι και του έδειξα 'εδώ, σ’ αυτό το μέρος, εδώ σκίστηκε ο μουσαμάς πέρα πέρα...'.

'Εσκισε τον καναπέ!' φώναξε ο κύριος διευθυντής, 'σκίσανε στη μέση τον καναπέ του διευθυντή. Μ’ αυτά γίνονται γιατί ο κόσμος δεν έχει πια τίποτε ιερό. Ούτε Θεός, ούτε μύθος, ούτε αλληγορία, ούτε σύμβολο. Είμαστε μονάχοι στον κόσμο γι’ αυτό όλα επιτρέπονται... όχι όμως και για μένα! Για μένα υπάρχει Θεός! Αλλά για κείνο το γουρούνι υπάρχει μονάχα χοιρινό, καλοψημένο με πατάτες...'» (σελίδα 29 του βιβλίου).

2. Εδώ αποκαλύπτεται ότι ο ελεγκτής Χουμπίτσκα όχι μόνον έσκισε τον καναπέ του διευθυντή του, αλλά μέσα στην ερωτική του έξαψη προχώρησε σε μια κίνηση που έθιγε βάναυσα το κύρος της υπηρεσίας. Μιλά ο διευθυντής:

«'Με δυο λόγια ο κύριος ελεγκτής ο Χουμπίτσκα την ώρα της βραδυνής του βάρδιας κυλίστηκε με τη Ζντενίτσκα και μετά της σήκωσε τη φούστα, πήρε τη μια σφραγίδα του σταθμού μας ύστερα απ’ την άλλη και της καταστάμπωσε τον πισινό. Και την ημερομηνία κι αυτή της κάθισε! Μα η Ζντενίτσκα γύρισε το πρωί στο σπίτι της κι' η μαμά της τις διάβασε τις σφραγίδες και μια και δυο ήρθε εδώ τρεχάτη και φώναζε πως θα πάει να παραπονεθεί στη Γκεστάπο. Κ' έτσι, Μίλος, αναγκάστηκα να κάνω αναφορά. Φρίκη! Και τη φώναξαν αμέσως τη Ζντενίτσκα στη Γενική Διεύθυνση κ' εκεί τις σφραγίδες τις έλεγξε ο ίδιος ο Γενικός Διευθυντής των Σιδηροδρόμων! Φρίκη!', φώναξε ο κύριος διευθυντής και τα περιστέρια πέσανε πάνω απ’ τα τεντωμένα του μπράτσα" (σελίδα 31).

3. Στην τρίτη του παρέμβαση, ο λογοκριτής εμφανίζεται εποικοδομητικός: το «ωραία κωλαρού!», διαγράφεται και αντ' αυτού προτείνεται το «ωραία γυναίκα!» (σελίδα 32).

4. Εδώ, διόρθωση δεν προτείνεται. Απλώς διαγράφονται οι παρακάτω αράδες:

«Ο κύριος σταθμάρχης χώριζε τις γυναίκες σε δύο κατηγορίες. Αυτές που τα κάλλη τους τάχανε απ' τη μέση και κάτω σαν την κυρία κόμησσα τις έλεγε κωλαρούδες κ' εκείνες που απ' τη μέση κ' επάνω είχανε πλούσιο κι όμορφο στήθος τις έλεγε βυζούδες. Ετσι δε λέμε, η κοιλαρού, η γλωσσού;» (σελίδα 32).

5. Για τη λέξη «πισινό», ωστόσο, ο λογοκριτής κάνει μια παραχώρηση: «Ο πισινός» μπορεί να παραμείνει ως «τα μαλακά» (σελίδα 49).

6. Ο Μίλος σηκώνει το κεφάλι στον ουρανό και βλέπει την τηλεγραφήτρια Ζντενίτσκα «ν' απλώνεται σ’ όλο το πλάτος τ’ ουρανού, τον κύριο ελεγκτή να της σηκώνει τη φούστα...». Εκεί, ωστόσο, ο λογοκριτής του κόβει τη φαντασίωση στη μέση, διαγράφοντας τη συνέχεια:

«...να παίρνει τη μια σφραγίδα ύστερα απ’ την άλλη και με αργές κινήσεις να σταμπάρει τα πισινά της» (σελίδα 50).

7. Από το σταθμό περνούν συχνά τρένα φορτωμένα ζώα για το μέτωπο. Οι περιγραφές των βασανιστηρίων που υφίστανται τα έρημα τα ζωντανά στοιβαγμένα μέσα στα βαγόνια, νηστικά, ακίνητα και πληγιασμένα από το μακρύ ταξίδι αποτελούν από τις πιο δυνατές σελίδες του βιβλίου. Από μια τέτοια σκηνή, ο λογοκριτής αφαιρεί -για αδιευκρίνιστους λόγους– τη φράση:

«Μιας αγελάδας της κρεμόταν από πίσω πεθαμένο μισοσαπισμένο το μοσχαράκι της» (σελίδα 52).

8. Αφηγείται η τηλεγραφήτρια, κατά τη διάρκεια ενδοϋπηρεσιακής ανάκρισης για τις σφραγίδες που σημάδεψαν τον πισινό της. Στο σημείο αυτό, ο λογοκριτής φροντίζει ώστε να μη χαθεί η ροή του κειμένου:

Η λογοκριμένη εκδοχή: «'Και μετά είπε ο κύριος ελεγκτής... να παίξουμε πετάει πετάει..., πετάει πετάει το κοράκι..., πετάει πετάει το τραίνο..., πετάει ο χρόνος, πετάει το χέρι, πετάει το πόδι..., κι εγώ έχανα, έχασα τα παπούτσια μου...' εξηγούσε η τηλεγραφήτρια και παρακολουθούσε την κίνηση του μολυβιού που κράταγε ο κύριος διευθυντής κι έγραφε την κατάθεσή της».

Και η αλογόκριτη: «'Και μετά είπε ο κύριος ελεγκτής... να παίξουμε πετάει πετάει..., πετάει πετάει το κοράκι..., πετάει πετάει το τραίνο..., πετάει ο χρόνος, πετάει το χέρι, πετάει το πόδι..., κ’ εγώ έχανα, στην αρχή έχασα τα παπούτσια μου, μετά έχασα το βρακάκι μου...' εξηγούσε η τηλεγραφήτρια και παρακολουθούσε την κίνηση του μολυβιού που κράταγε ο κύριος διευθυντής κ' έγραφε την κατάθεσή της.

'Και ποιος σας τάβγαζε;' ρώτησε ο σύμβουλος.

'Ο κύριος ελεχτής ο Χουμπίτσκα’ είπε εκείνη και χαμογέλασε» (σελίδα 58).

9. Εδώ απαλείφεται απλώς μια ενοχλητική παρομοίωση:

«έτσι που γλυστράει καμμιά φορά μια τριχούλα ανάμεσα στα σκέλια των κοριτσιών στις πισίνες» (σελίδες 70-71).

10. Ο Μίλος βασανίζεται από μια τραυματική εμπειρία, μια αποτυχημένη ερωτική βραδιά με τη Μάσα, που τον οδήγησε σε απόπειρα αυτοκτονίας. Το άγχος του για την επικείμενη συνάντηση με την καλή του αφήνει αδιάφορο τον λογοκριτή. Το δικό του άγχος είναι να αποκαθαρθεί το κείμενο από κάθε ίχνος ερωτισμού:

«Σ' ολάκαιρο το στερέωμα ξάπλωνα τη Μάσα» [παραμένει, το υπόλοιπο διαγράφεται] «έτσι όπως ξάπλωσε ο ελεχτής ο Χουμπίτσκα τη Ζντένιτσκα στο τραπέζι του τηλεγράφου. Ενα ένα της έβγαζα τα ρούχα. Μα όταν πια ήταν ξαπλωμένη γυμνή στον ουρανό η Μάσα δεν ήξερα τι άλλο να της κάνω. Ηξερα τι έπρεπε να κάνω [παραμένουν οι πέντε τελευταίες λέξεις, διαγράφεται η συνέχεια] μα δεν είχα την πείρα γιατί δεν είχα βρεθεί ποτές μου με γυναίκα. Κάποτε ήμουνα στην κοιλιά της μάνας μου μ' αυτό δεν το θυμόμουνα» (σελίδα 71) .

11. Ενόψει της νέας ερωτικής συνεύρεσής του με τη Μάσα, ο Μίλος απευθύνεται στη γυναίκα του διευθυντή. Το αίτημα του πρωτάρη από την έμπειρη γυναίκα δεν βρίσκει καθόλου σύμφωνο τον κύριο λογοκριτή:

«'Εγώ είμαι, ο Μίλος' της είπα. 'Ξέρετε ήρθα να με συμβουλέψετε. Με λίγα λόγια μεθαύριο θα πάω να βρω την κοπέλλα μου τη Μάσα, την ξέρετε, την εισπραχτόρισσα’ [ως εδώ μένει, κόβεται η συνέχεια]. «'Και πάλι θα μου ζητάει... ξέρετε τι!' 'Οχι δεν ξέρω...', τραύλισε η γυναίκα του διευθυντή, έσκυψε, πήρε καλαμπόκι κι άνοιξε το ράμφος της χήνας. 'Μα ξέρετε, μην κάνετε πως δεν ξέρετε. Ηρθα να μ’ ορμηνέψετε... γιατί εγώ είμαι αδιάκοπα σωστός άντρας μα όταν έρθει η ώρα που πρέπει να τ' αποδείξω τότες δεν είμαι πια άντρας. Σύμφωνα με τα βιβλία έχω ejaculatio praecox [σ.σ. πρόωρη εκσπερμάτιση]. Ξέρετε;'». [Η επόμενη φράση παραμένει] «'Οχι δεν ξέρω' είπε κ' έσκυψε στη γαβάθα με το καλαμπόκι.'» [Φεύγει η συνέχεια:]

«'Μα πώς δεν ξέρετε' είπα. 'Να τώρα ας πούμε, σκέφτομαι... και να, είμαι κιόλας άντρας... πιάστε να δείτε'.

'Χριστός και Παναγιά' μουρμούρισε η γυναίκα, 'μα εγώ κύριε Μίλος την πέρασα πια την κλιμακτήριο...'

'Τι περάσατε;'

'Την κλιμακτήριο. Μα είναι φοβερό!' αναστατώθηκε κι αναποδογύρισε τη γαβάθα με το καλαμπόκι.

Γονάτισα κι άρχισα να μαζεύω το καλαμπόκι κ' η γυναίκα του διευθυντή μάζευε κι αυτή κ' εγώ της εξηγούσα γιατί τότες έκοψα τις φλέβες μου και στα δυο τα χέρια. Της εξήγησα πως τις έκοψα γιατί μαράθηκα στο ατελιέ του θείου Νόνεμαν, στο ατελιέ που όλα τελειώνανε σε πέντε λεφτά ενώ εγώ είχα τελειώσει πριν προλάβω ν’ αρχίσω. Και μετά η γυναικούλα δε μίλαγε και βάσταγε το ράμφος της χήνας.

'Πιάστε να δείτε' την παρακάλεσα.

'Πιάνω Μίλος' είπε και κουνήθηκε, κουνήθηκε κ' η σκιά της πάνω στον τοίχο και φύσηξε το κερί.

'Λοιπόν, είμαι άντρας;' ρώτησα.

'Είσαι Μίλος' μου αποκρίθηκε.

'Καλά, μα ύστερα; Υστερα τι πρέπει να κάνω; Θέλετε να με μάθετε; Πολύ σας παρακαλώ... στο τρελοκομείο ο δόκτωρ Μπράμπετς μου είπε πως θάπρεπε να εξασκηθώ με μια ώριμη κυρία...»

'Μα κύριε Μίλος, εγώ πέρασα την κλιμακτήριο, εγώ πια δεν θέλω τέτοια πράγματα. Αληθινά σας λέω καταλαβαίνω! Αν ήμουνα πιο νέα! Μα Χριστέ μου εδώ στο σταθμό περάσανε μπροστά στη μύτη σας... ο κύριος ελεχτής ο Χουμπίτσκα με τις σφραγίδες κ' εσείς θα εξασκηθείτε με ώριμη κυρία! Μα μεθαύριο όλα θα πάνε καλά, θα το δείτε! Αντρας λέει, και τι άντρας!'» (σελίδες 72-73).

12. Φεύγει και πάλι η απαγορευμένη λέξη:

«δεν άπλωνε στον ουρανό πάνω τα πισινά της» (σελίδα 74).

13. Εμφανίζεται η Βικτώρια, η γυναίκα που μεταφέρει τον εκρηκτικό μηχανισμό για το σαμποτάζ. Ο ελεγκτής πανικοβάλλεται και ο Μίλος ξαφνιάζεται που τον βλέπει να αδιαφορεί για τα κάλλη της κοπέλας. Ο λογοκριτής, ωστόσο, δεν μένει αδιάφορος και επεμβαίνει:

«Ούτε τον πισινό της όμορφης γυναίκας κοίταξε ούτε το στήθος της, αυτός που τόχε συνήθεια να τις γδύνει τις γυναίκες με τα μάτια του. Και τούτη η τυρολεζούλα ήτανε και κωλαρού και βυζαρού» (σελίδα 75).

14. Ο Μίλος αφηγείται το ερωτικό πάθημά του στη Βικτώρια. Ο λογοκριτής όμως έχει διαφορετική γνώμη για το τι πρέπει να επιτρέπεται να εκμυστηρευτεί ένας άντρας σε μια γυναίκα. Και του κλείνει το στόμα:

«'Γιατί η Μάσα -τότε που χώθηκε δίπλα μου στου θείου Νόνεμαν στο Καρλίν– η Μάσα ήτανε δίπλα μου μα δεν της έκανα τίποτα γιατί όπως σας είπα μαράθηκα σαν το κρίνο'» (σελίδα 76).

15. Με τη βοήθεια της Βικτώριας, ο Μίλος ξεπερνά το ερωτικό του πρόβλημα. Αφαιρώντας την παρακάτω σκηνή, ο λογοκριτής τον καταδικάζει να μείνει για πάντα έρμαιο της πρόωρης εκσπερμάτισής του:

«Με τράβηξε στον καναπέ του κύριου διευθυντή, ξάπλωσε και με τράβηξε πάνω της. Και μετά ήτανε καλή μαζί μου όπως η μανούλα μου σαν ήμουνα μικρός που μ' έντυνε και μ' έγδυνε. Μ' άφησε να τη βοηθήσω κ' εγώ να σηκώσει τη φούστα της και μετά ένοιωσα που σήκωσε κ' άνοιξε τα πόδια της, ακούμπησε τα τυρολέζικα παπουτσάκια της στον καναπέ του κύριου διευθυντή και μετά βρέθηκα ξάφνου κολλημένος πάνω στη Βικτώρια όπως ήμουνα κολλημένος με τα ναυτικά μου πάνω στη φωτογραφία της Μάσας. Και τότε μ' αγκάλιασε δυνατό φως που όλο δυνάμωνε κι όλο ανέβαινα πιο ψηλά, η γη τρανταζότανε, ακούστηκαν αστραπές και βροντές και είχα την εντύπωση πως δεν βγαίνανε ούτε από μένα ούτε από τη Βικτώρια, πως ακουγόντουσαν απ' έξω, πως όλο το χτίριο τρανταζότανε απ’ τα θεμέλια...».

«Και μετά ένοιωσα το κορμί της Βικτώριας να τεντώνεται, να γίνεται καμάρα, άκουσα τα πεταλωμένα παπούτσια να χώνονται στο μουσαμαδένιο καναπέ, άκουσα το μουσαμά να σκίζεται, κι από κάπου, απ' τα νύχια των ποδιών μου και των χεριών μου ανέβηκε στο μυαλό μου ένας θριαμβευτικός σπασμός. Ξαφνικά όλα γίνανε άσπρα, μετά γκρίζα, μετά καφετιά, σα νάπεφτε καφτό νερό κι αμέσως πάγωνε και στην πλάτη ένοιωσα έναν ευχάριστο πόνο σα να με χτύπησε κάποιος με τη σπάτουλα του χτίστη» (σελίδα 77).

16. Και η ακροτελεύτια παρέμβαση:

«Εχωσε το χέρι της κάτω απ' τη μπλουζίτσα και διόρθωσε στο σουτιέν το στήθος της» (σελίδα 78).

 

 

Βιβλία στο γύψο

Με αλλεπάλληλες εγκυκλίους, βασισμένες κατά κύριο λόγο στον Νόμο «περί καταστάσεως πολιορκίας» («τεθέντος εις εφαρμογήν διά του υπ’ αριθ. 280 της 21ης Απριλίου 1967»), συγκρότησε η χούντα μια «μαύρη λίστα» βιβλίων και συγγραφέων και διέταξε την άμεση εξαφάνισή τους από τα ράφια των βιβλιοπωλείων. Παράλληλα, με την επιβολή προληπτικής λογοκρισίας («προληπτικού ελέγχου»), η οποία ανατέθηκε στη Γενική Διεύθυνση Τύπου και Πληροφοριών του υπουργείου Προεδρίας, το καθεστώς έδειξε αμέσως την πρόθεσή του να ελέγξει τόσο την τρέχουσα εκδοτική κίνηση όσο και τα περιεχόμενα του καθημερινού Τύπου.

Τα πράγματα αποδείχθηκαν περισσότερο περίπλοκα απ’ ό,τι αφήνουν να εννοηθεί τα ντοκουμέντα που απηχούν τις λογοκριτικές χουντικές επιλογές. Ακολούθησε χάος, πίσω από το οποίο κρύβονταν η πρακτική της συνεχούς δημοσιοποίησης επιμέρους καταλόγων με τα απαγορευμένα βιβλία και έντυπα, το ως ένα βαθμό αυθαίρετο ξεδιάλεγμα των «επικίνδυνων» αναγνωσμάτων, η σε πολλές περιπτώσεις προφανής άγνοια του αντικειμένου από τους αρμόδιους λογοκριτές ή η ασάφεια των εντολών που όφειλαν να ακολουθήσουν, καθώς και η εμπλοκή στη λογοκριτική διαδικασία διαφορετικών υπηρεσιών.

Σε μια τυπική για τον πρώτο καιρό «Απόφασιν» του υπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως, την οποία υπογράφει (ως υπουργός) ο ίδιος ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Εκδόται, βιβλιοπώλαι, πλανόδιοι πράκτορες ως και πας μετ' αυτών συναλλασσόμενος ιδιώτης επί σκοπώ αγοράς ή πωλήσεως των εν τη ανωτέρω καταστάσει βιβλίων, τιμωρείται συμφώνως προς τας διατάξεις του άρθρου 9 του Ν.Δ. ΔΞΘ/1912, εν συνδυασμώ προς τας διατάξεις του Ποιν. Κώδικα. Τα ήδη κυκλοφορούντα βιβλία, εκ των εν τη συνημμένη καταστάσει αναφερομένων, υπό αποκλειστικήν ευθύνην των εκδοτών και βιβλιοπωλών, θα αποσυρθούν πάραυτα της κυκλοφορίας και θα εναποτεθούν εις τας αποθήκας των» (12.05.1967).

Εξίσου τυπική, η «Προκήρυξις υπ’ αριθ. 29» του Γενικού Επιτελείου Στρατού (Διεύθυνσις Στρατιωτικής Δικαιοσύνης), υπογραφόμενη από τον Οδυσσέα Αγγελή, αίρει την απαγόρευση δύο βιβλίων (της «Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους» του Κων. Παπαρρηγόπουλου, και τον Μακρυγιάννη του Κ. Κυριακόπουλου, εκδόσεις «Μέλισσα») και απαγορεύει την κυκλοφορία εννέα «κομμουνιστικών, φιλοκομμουνιστικών και επικινδύνων διά το ήθος της νεότητος βιβλίων». «Εκδόται, βιβλιοπώλαι και πάντες οι μετ' αυτών συναλλασσόμενοι κατέχοντες αντίτυπα της ανωτέρω κατηγορίας [...] υποχρεούνται, εντός πέντε ημερών, όπως δηλώσωσι εις τας αρμοδίας Αστυνομικάς Αρχάς κατά κατηγορίαν τον αριθμόν των κατεχομένων αντιτύπων, αποσύρουν δε της κυκλοφορίας ταύτα εναποθέτοντας εις τας αποθήκας των ταύτα», σημειώνεται σχετικά, με την υπόμνηση ότι οι «παραβάται θα παραπέμπωνται εις τα Εκτακτα Στρατοδικεία και θα τιμωρούνται συμφώνως προς τας διατάξεις του 'Περί καταστάσεως πολιορκίας' Νόμου» (13.11.1967). Αντίστοιχοι συνοπτικοί κατάλογοι θα συνεχίσουν τα επόμενα χρόνια να δημοσιεύονται με «Προκηρύξεις» του Γ.Ε.Σ.

Ταυτόχρονα θα κυκλοφορήσουν και κατά πολύ εκτενέστερες «Καταστάσεις» «κομμουνιστικών ή αντικυβερνητικών βιβλίων και περιοδικών», στις οποίες συνήθως καταγράφονται απλώς τα απαγορευμένα βιβλία, ενίοτε ωστόσο περιλαμβάνεται και η αιτιολογία της απαγόρευσης. Στους καταλόγους αυτούς, πέρα από τα προφανή «κομμουνιστικά», «ανθελληνικά» ή «φιλοαριστερού περιεχομένου», θα συναντήσουμε βιβλία όπως «Το Δεύτερο Φύλο» της Σιμόν ντε Μποβουάρ ή το «αντικυβερνητικό» έργο του Γ. Ράλλη «Η αλήθεια για τους Ελληνας πολιτικούς».

Η προληπτική λογοκρισία καταργήθηκε επισήμως στις 7 Οκτωβρίου 1969 με απόφαση του Παπαδόπουλου, ενώ στις 23 Οκτωβρίου ο Φαίδων Γκιζίκης, Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών, διέτασσε με την «έναρξιν της κυκλοφορίας εκάστου εντύπου» να κατατίθεται ένα αντίτυπο στο Στρατηγείο της Στρατιωτικής Διοικήσεως Αθηνών και ένα στο αρμόδιο γραφείο του Εκτάκτου Στρατοδικείου.

Κινούμενο στην ίδια γραμμή, το χουντικό Σύνταγμα απαγόρευε τη λογοκρισία και «παν άλλο προληπτικόν μέτρον» (άρθρο 14, παρ. 3), προέβλεπε ωστόσο πληθώρα περιπτώσεων οι οποίες δικαιολογούσαν την «κατ' εξαίρεσιν» κατάσχεση των εντύπων. Στις περιπτώσεις αυτές ενέπιπταν η προσβολή της θρησκείας και του προσώπου του προέδρου της Δημοκρατίας, η προσβολή της δημοσίας αιδούς, η αποκάλυψη πληροφοριών σχετικών με τις ένοπλες δυνάμεις, η προσπάθεια ανατροπής του πολιτεύματος ή του κρατούντος καθεστώτος, καθώς και η προβολή «απόψεων οργανώσεων και κομμάτων τελούντων εκτός νόμου».


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Μπόχουμιλ Χράμπαλ
«Τα τραίνα»
(μετάφραση Ρενέ Ψυρούκη, εκδόσεις «Κάλβος», Αθήνα 1968)
Το λογοκριμένο μυθιστόρημα του τσέχου συγγραφέα που κυκλοφόρησε αλογόκριτο. Η έκδοση περιλαμβάνει και δύο διηγήματα του ίδιου συγγραφέα που δεν πέρασαν ποτέ από τη λογοκρισία.
(Νεότερη έκδοση: «Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν», μετάφραση Μαρίνας Λώμη, εκδόσεις «Δ. Ι. Αρσενίδης», Αθήνα 1995.)

Νίκος Αλιβιζάτος
«Οι πολιτικοί θεσμοί σε κρίση, 1922-1974. Οψεις της ελληνικής εμπειρίας»
(Εκδόσεις Θεμέλιο, δεύτερη έκδοση, Αθήνα 1986)
Στο τελευταίο κεφάλαιο («Οι συνταγματάρχες εναντίον των ελευθεριών: κατασταλτικές πρακτικές στην υπηρεσία ενός επιλεκτικού σχεδίου»), σημαντικές πληροφορίες για το θεσμικό πλαίσιο στο οποίο στηρίχθηκαν οι λογοκριτικές πρακτικές της χούντας.

ΔΕΙΤΕ

«Ο άνθρωπος που έβλεπε τα τρένα να περνούν» (Ostre sledovane vlaky) του Γίρι Μέντσελ (1966) σε σενάριο Χράμπαλ και Μέντσελ. Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας (1967). Στο κλίμα της Ανοιξης της Πράγας, μια επιτυχημένη κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Χράμπαλ. Η ενηλικίωση του νεαρού Μίλος στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής δοσμένη με ανθρωπιά και χιούμορ.

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

http://bohemica.free.fr/auteurs/hrabal/presentation_hrabal.htm
Πληροφορίες για τον Μπόχουμιλ Χράμπαλ και το έργο του στα γαλλικά. Βιογραφικά στοιχεία, βιβλιογραφικές σημειώσεις και αναφορές στην εμπνευσμένη από το έργο του φιλμογραφία.

http://hrabal.eunet.cz/hrabal/bh.htm
Ιστοσελίδα αποκλειστικά αφιερωμένη στον Μπόχουμιλ Χράμπαλ. Δυστυχώς, σχεδόν αποκλειστικά στα τσέχικα.

 

DOAB: μια νέα υπηρεσία για μονογραφίες Ανοικτής Πρόσβασης

 

πηγή: openaccess.gr 

Ο κατάλογος Βιβλίων Ανοικτής Πρόσβασης (Directory of Open Access Books, DOAB ) είναι η νέα υπηρεσία για τις μονογραφίες Ανοικτής Πρόσβασης που ανακοίνωσε ο OAPEN (Open Access Publishing in European Networks). 

 

Ο DOAB παρέχει ένα ευρετήριο για μονογραφίες και τόμους περιοδικών με επιστημονική αξιολόγηση που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με το μοντέλο της ανοικτής πρόσβασης. Ο κατάλογος παρέχει συνδέσεις στο πλήρες κείμενο των εκδόσεων, τον δικτυακό τόπο του εκδότη ή το αποθετήριο. Πρωταρχικός σκοπός για το DOAB είναι να αυξηθεί η αναγνωρισιμότητα, η  διαθεσιμότητα και η απήχηση των εκδόσεων στους ερευνητές, τους σπουδαστές και το ευρύ κοινό.

Η έναρξη του ευρετηρίου μόλις δημοσιοποιήθηκε και στην αρχική αυτή μορφή της υπηρεσίας, έχουν ενταχθεί μόλις πάνω απο 20 εκδότες με περισσότερα απο 750 βιβλία. Νέοι εκδότες και βιβλια θα προστεθούν μέσα στό επόμενο χρονικό διάστημα. Το Open Edition (www.openedition.org ), ένα portal με ανοικτές ηλεκτρονικές εκδόσεις στον τομέα των ανθρωπιστικών επιστημών, συμμετέχει επίσης στην πιλοτική εκδοχή του DOAB.

Ο OAPEN (www.oapen.org ) είναι μια συνεργατική πρωτοβουλία για την ανάπτυξη ενός βιώσιμου μοντέλου Ανοικτής Πρόσβασης στα ακαδημαϊκά βιβλία στον τομέα των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Εδρεύει στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Χάγης και έχει επίσης αναπτύξει τον κατάλογο των περιοδικών Ανοικτής Πρόσβασης (DOAJ).

Πολλοί επιστημονικοί εκδότες έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους για να συμμετέχουν στην υπηρεσία, ανάμεσα τους μέλη του OAPEN όπως: Amsterdam University Press, Göttingen University Press, Open Book Publishers, Open Humanities Press, MPublishing και Athabasca University Press. Στο επόμενο διάστημα, οι επιστημονικοί εκδότες καλούνται να παρέχουν μεταδεδομένα βιβλίων ανοικτής πρόσβασης στον DOAB. Το ευρετήριο είναι ανοικτό σε όλους τους ακαδημαϊκούς εκδότες και φιλοδοξεί να περιέχει όσο το δυνατό περισσότερα βιβλία γίνεται, με την προϋπόθεση ότι έχουν περάσει διαδικασίες επιστημονικής αξιολόγησης και διατίθενται σύμφωνα με τις αρχές της ανοικτής πρόσβασης.

Σύνδεσμοι

www.doabooks.org/

www.openedition.org 

www.doaj.org

www.oapen.org

GarageBooks

Διαδικτυακή εκπομπή για το βιβλίο με τίτλο GarageBooks, με τον Μ. Ανδριωτακη. Νέα επεισόδια κάθε Παρασκευή. 

Στην πρώτη εκπομπή παρουσιάζονται για 3 βιβλία που αφορούν τον Steve Jobs, τον συνιδρυτή της Apple.

E-Lawyer: Περί της ελευθερίας των ιστολογίων...

Παρουσίαση του βιβλίου "Περί της ελευθερίας των ιστολογίων (blogs)" της κας  Παναγοπούλου-Κουτνατζή Φ. (εκδόσεις Σάκκουλα), από τον E-Lawyer

Τα σύνθετα νομικά ζητήματα που έχουν προκύψει από την ευρύτατη χρήση των blogs στην Ελλάδα έχουν απασχολήσει μέχρι τώρα την αρθρογραφία στα επιστημονικά περιοδικά. Σε επίπεδο γενικής βιβλιογραφίας, υπάρχει το έργο του Μανώλη Ανδριωτάκη "Blogs: ειδήσεις από το δικό σου δωμάτιο", ο οποίος προσεγγίζει το θέμα από κοινωνιολογικής κι επικοινωνιακής πλευράς. Μία νέα μονογραφία ξεδιπλώνει τον καμβά του νομικού τοπίου, από την σκοπιά της ελευθερίας των ιστολογίων και των περιορισμών αυτής της ελευθερίας. Μετά το βιβλίο της για τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, η Φερενίκη Παναγοπούλου - Κουτνατζή παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό ένα έργο που αφηγείται από την αρχή την νομική περιπέτεια των blogs στην Ελλάδα.....

η συνέχεια εδώ

Πολτοποίηση βιβλίων: σε αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων......

Με αφορμη τις διαδικτυακές αναφορές (σε κάποιες από αυτές παραπέμπουμε πιο κάτω) για την καταστροφή των εναπομείναντων βιβλίων των εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από τις σημειώσεις του βιβλίου του κυρίου Αργύρη Χιόνη "Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες", με τη σκέψη για άλλη μια φορά, ότι πρέπει να άλλαξει η νομοθεσία για τα βιβλία που ξεμένουν στις αποθήκες των εκδοτικών και οδηγεί στην πολτοποίηση τους.

Το παραμύθι "Η ομορφιά που γεννιόταν και πέθαινε απαρατήρητη", καθώς και το "Μια πέτρα που δεν είχε τίποτε να χάσει, μέχρι που ανακάλυψε έναν καινούριο κόσμο και τον έχασε", πρωτοκυκλοφόρησαν σε βιβλίο, με τον τίτλο "Ο αφανής θρίαμβος της ομορφιάς" και με ζωγραφιές του Τ. Μαντζαβίνου, από τις εκδόσεις Πατάκη, το 1995.

Παρά την εξαιρετική επιμέλεια του φίλου μου Κ. Σταμάτη, την ωραία εικονογράφηση, το ακριβό χαρτί, τα υπέροχα τυπογραφικά στοιχεία, το σκληρό εξώφυλλο και τις ευνοϊκές κρίσεις του σιναφιού, το βιβλίο αυτό πάτωσε. Τότε, δεν μπορούσα να καταλάβω την αιτία, που ήταν ωστόσο πολυ απλή. Εδώ η πρόθεση μου ήταν να γράψω παραμύθια για μικρά παιδιά, έγραψα τελικά ιστορίες για μικρομέγαλα παιδιά και μεγαλόμικρους ενήλικες. Στο λάθος μου αυτό συμπαρέσυρα επιμελητή, εκδότη και κοινό, με αποτέλεσμα να λάβω, κάποια στιγμή, μιαν επιστολή με την οποία η υπεύθυνη για την αποθήκη των εκδόσεων Πατάκη μου γνωστοποιούσε την επικείμενη πολτοποίηση των τελευταίων εξακοσίων αδιάθετων αντιτύπων. Όπως ήταν φυσικό, αδιαθέτησα και εγώ, αμέσως, και, για να μην αρρωστήσω σοβαρότερα, έσπευσα, με τη βοήθεια των φίλων μου Τ. Παπανικολάου και Αθ. Πάνου, να περισώσω τριακόσια από αυτά, που, όταν διενεμήθηκαν σε μαθητές σχολείων της Μέσης Εκπαίδευσης του Ξυλοκάστρου, έτυχαν ενθουσιώδους υποδοχής, στην οποία και οι γονείς των εν λόγω μαθητών...... 

  Τα σέβη μας κύριε Χιόνη

Υ.Γ.  Όταν ένας φίλος διάβασε το προσχέδιο αυτής της ανάρτησης, μου είπε "καλά εδώ και τόσο καιρό πολτοποιούμε ανθρώπους, εσύ στα βιβλία κόλλησες.............." Κόλλησα λοιπόν... δεν απάντησα στην παρατήρηση του ... Γενικά κολλάω τον τελευταίο καιρό με όσα συμβαίνουν γύρω μου και μέσα μου. Απο κείνη τη στιγμή έχει κολλήσει στη σκέψη μου η φράση "έκαστος εφ' ώ ετάχθη" 

παραπομπές

Τα βιβλία αυτά θα γέμιζαν εκατοντάδες διψασμένες βιβλιοθήκες στην Ελλάδα

ή Σκοτώνουν τα βιβλία όταν.....




 

Νέες αντιλήψεις για την παιδική – εφηβική λογοτεχνία

 

Συνεπής στις επιταγές της εποχής ο κόσμος του παιδικού-εφηβικού βιβλίου, αναπτύσσει διάλογο μεταξύ του βιβλίου και της τεχνολογίας. Προκαλεί, προσκαλεί και δελεάζει, ώστε να δημιουργηθούν καινούργιες αναγνωστικές εμπειρίες και να ανακαλυφθούν νέες μορφές δημιουργικότητας.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα έντυπα βιβλία, τα οποία προτρέπουν τους αναγνώστες τους, να χρησιμοποιήσουν διαδραστικές ιστοσελίδες, να δημιουργήσουν ηλεκτρονικές αναγνωστικές κοινότητες, να συζητήσουν online για τα βιβλία και να συμμετέχουν ως συν-συγγραφείς στη εξέλιξη της κάθε ιστορίας.

Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι ο κύριος στόχος αυτού του εγχειρήματος δεν είναι άλλος από την ομαλή μετάβαση από την έντυπη στην ψηφιακή μορφή της λογοτεχνίας. 

Περισσότερες πληροφορίες στις ήδη διαμορφωμένες αρχικές σελίδες, The 39 Clues ή Τα 39 στοιχεία, The Amanda project, Cathy's Book: If Found Call (650) 266-8233

 

Αλλά σχετικά ενδιαφέροντα άρθρα:

Kids' Books Make The Leap Off The Page And Online

Το εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον/ Ελίτα Φώκιαλη

Ηλεκτρονική λογοτεχνία: μια εισαγωγή και μια πρόσκληση/ Jessica Pressman

Παζάρι Βιβλίων 2011

Διοργανώνεται και φέτος από το Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου ΣΕΚΒ)και το Επαγγελματικό Σωματείο Εκδοτών Βιβλιοπωλών Ελλάδος (ΕΣΕΒΕ) το Παζάρι Βιβλίου.

Θα πραγματοποιηθεί όπως κάθε χρόνο, στην Πλατεία Κλαυθμώνος

Θα αρχίζει στις 21-01-2011 και θα ολοκληρωθεί στις 09-02-2011.

Η φιλοσοφία της διοργάνωσης παραμένει η ίδια. Βιβλία σε χαμηλές τιμές.....

Καλό μας ψάξιμο 

περισσότερες πληροφορίες εδώ

Αναγνώσεις

Σας προτείνουμε για ανάγνωση μια σειρά από άρθρα που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στο BookPress και σχετίζονται με το διάβασμα, το βιβλίο και τα e-books

1. Ε-book στα πανεπιστήμια του κ. Φοίβου Καρζή

Συμβαίνει κάθε άνοιξη. Τα πρωτοσέλιδα γεμίζουν από αριθμούς με εισακτέους στα πανεπιστήμια. Οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες ενθουσιάζονται επειδή οι πάντες θα βρουν μια θέση στον ήλιο της ανώτατης εκπαίδευσης – και θα εξασφαλίσουν έτσι αναβολή από τη στράτευση και φοιτητικό πάσο για τα λεωφορεία, που είναι τα μόνα βέβαια εφόδια που παρέχουν οι (υπό κατάληψη) σχολές.

2. Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books της κας Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ποιες είναι οι πολιτικές των Ελλήνων εκδοτών στο μείζον θέμα της ψηφιοποίησης των βιβλίων; Σε τι ποσοστό έχουν ψηφιοποιήσει τους ήδη υπάρχοντες τίτλους; Πώς βλέπουν τις κινήσεις της Google για αυτόματη ψηφιοποίηση των έργων λόγου; Ποια η ανταπόκριση του κοινού και ποιες οι δικές τους προβλέψεις για το ψηφιακό μέλλον του βιβλίου; Οι Α. Καστανιώτης, Χ. Ψυχογιός, Ά. Πατάκη και Ν. Παπαγεωργίου, εκπρόσωποι τεσσάρων μεγάλων εκδοτικών οίκων, ανοίγουν τα χαρτιά τους στην Book Press. 

3. Ο Γουτεμβέργιος περνάει στο παρελθόν της κας Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ο Άρης Πετρόπουλος χαρτογραφεί τις δυνατότητες προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων για συγγραφείς κι εκδότες στην ψηφιακή εποχή. «Η σύγχυση για το ψηφιακό τοπίο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, ούτε καν πανευρωπαϊκό. Είναι παγκόσμιο! Και στο εξωτερικό, τόσο οι εκδότες όσο και οι συγγραφείς νιώθουν αμηχανία μπροστά στις αλλαγές, οι  οποίες δεν θα έλθουν, έχουν έλθει ήδη!», αυτή είναι η διαπίστωση του Άρη Πετρόπουλου, διευθυντή του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων Λόγου (ΟΣΔΕΛ),

4. Στη μεθόριο επιστήμης και τέχνης της κας Σοφίας Νικολαΐδου

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και το διαδίκτυο διαμορφώνουν ένα νέο είδος νεανικής αναγνωστικής κουλτούρας. Σε αυτήν πρωταγωνιστούν η εικόνα, η ταχύτητα, η μείξη και η πολυσυλλεκτικότητα. Ο ρόλος της λογοτεχνίας και της διδασκαλίας της στο νέο αυτό πλαίσιο μένει να προσδιοριστεί. Ένα καινούργιο νοητικό περιβάλλον σχηματίζεται, και η λογοτεχνία δεν μπορεί –και δεν πρέπει– να το αγνοεί (κάτι που ενίοτε συμβαίνει επιδεικτικά σήμερα).

5. To e-book υπέρ του αναγνώστη του κ. Σωτήρη Βανδώρου

καθηγητής φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Παντελής Μπασάκος διαβάζει βιβλία σχεδόν αποκλειστικά σε ηλεκτρονική εκδοχή πλέον, ενώ πρόσφατα αγόρασε και συσκευή ψηφιακής ανάγνωσης. Μοιράζεται με την Book Press την εμπειρία του και, μολονότι δηλώνει υποστηρικτής των νέων τεχνολογιών, θεωρεί ότι στη μορφή του έντυπου βιβλίου υπάρχει  μια σοφία που δεν πρέπει να βιαστούμε να την εγκαταλείψουμε.
 

6. Το βιβλίο-φετίχ του κ. Νίκου Βλαντή

Πολλά ακούγονται για το ηλεκτρονικό βιβλίο και για το αν θα αντικαταστήσει το «συμβατικό». Εμπειρογνώμονες του εκδοτικού χώρου τοποθετούν αυτή την προοπτική στο –όχι και τόσο μακρινό– 2018-2019. Στις συζητήσεις που κάνω με συναδέλφους συγγραφείς ή ανθρώπους του βιβλίου, ακούω την επαναλαμβανόμενη άποψη για τη «μαγεία του τυπωμένου χαρτιού», «το φετίχ του βιβλίου» κ.ά. Ουδείς φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι το βιομηχανοποιημένο βιβλίο, σελιδοποιημένο βιαστικά και με ιλουστρασιόν εξώφυλλο, ουδεμία σχέση έχει –ποιοτικά μιλώντας– με το προβιομηχανικό βιβλίο: δεν διαθέτει μεγάλη διάρκεια ζωής (λόγω κακής ποιότητας βιομηχανικού χαρτιού), ούτε μεταφέρει καμία άλλη «μαγεία», εκτός από το «φετίχ της ιδιοκτησίας», το πολιτισμικό μόρφωμα του ύστερου καπιταλισμού.

7. Ο θρίαμβος της ανάγνωσης της κας Χριστίνας Μπάνου

Στο χαρτί ή στην οθόνη, διαβάζουμε περισσότερο. Η εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο έχει χαρακτηριστεί από τους μελετητές ως επανάσταση, λόγω των σημαντικών αλλαγών που σηματοδότησε στη διάδοση της γνώσης, στην εκπαιδευτική διεργασία, στον επιστημονικό διάλογο, στην πληροφόρηση και στις ιδεολογικές και κοινωνικές ζυμώσεις. Το έντυπο βιβλίο, εκφράζοντας και ταυτόχρονα διαμορφώνοντας την εποχή του, άλλαξε και τον τρόπο ανάγνωσης. Η μετάβαση, άλλωστε, από το χειρόγραφο στο έντυπο βιβλίο σήμανε την εδραίωση της σιωπηλής ανάγνωσης.

8. Από το χαρτί στην οθόνη του κ. Σωτήρη Βανδώρου 

Το έντυπο βιβλίο θα εκτοπιστεί από το ψηφιακό; Κι αν ναι, τι αλλάζει στον τρόπο που θα διαβάσουμε; Τίποτε από αυτά που συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες δεν είναι απολύτως καινοφανές, αλλά αν κανείς τα αντιμετωπίσει σωρευτικά υποψιάζεται ότι είμαστε στα πρόθυρα τεκτονικών μετατοπίσεων στο πεδίο της ανάγνωσης και πιθανόν σε όλο το οικοδόμημα της εκδοτικής βιομηχανίας. Μπορεί οι e-readers (συσκευές ανάγνωσης που έχουν δυνατότητα αποθήκευσης κι επεξεργασίας ηλεκτρονικών βιβλίων κι άλλων κειμένων) να πρωτοβγήκαν στην αγορά πριν από 12 χρόνια και να πέρασαν τη μισή, τουλάχιστον, ζωή τους στην αφάνεια. Σήμερα όμως είναι τόσο εκλεπτυσμένοι και προσομοιάζουν στη σελίδα του έντυπου βιβλίου τόσο ικανοποιητικά ώστε έχουν δώσει ισχυρή ώθηση στην πώληση ηλεκτρονικών βιβλίων (e-books): το διαδικτυακό βιβλιοπωλείο-κολοσσός Amazon πούλησε περισσότερα ηλεκτρονικά παρά συμβατικά βιβλία, για πρώτη φορά τα Χριστούγεννα.

Φαρενάιτ 451 των Ρέι Μπράντμπερι και Τιμ Χάμιλτον

τίτλος: Φαρενάιτ 451 (Fahrenheit 451)

κείμενο: Ρέι Μπράντμπερι (Ray Bradbury)

διασκευή σε κόμικς: Τιμ Χάμιλτον (Tim Hamilton)

μετάφραση: Αλέξης Καλοφωλιάς

εκδόσεις: Μεταίχμιο

Πριν από περίπου πενήντα πέντε χρόνια ο Ρέι Μπράντμπερι, στο καλτ μυθιστόρημά του Φαρενάιτ 451 οραματίστηκε ένα δυστοπικό μέλλον. Ο Μπράντμπερι σε συνεργασία με τον καλλιτέχνη Τιμ Χάμιλτον μετέτρεψαν το έργο αυτό σε graphic novel.

Αναφέρεται στον  κόσμο του Γκάι Μόνταγκ, ενός πυροσβέστη ταγμένου στο καθήκον της καταστροφής των βιβλίων, στην αφύπνισή του,στην εξέγερσή του απέναντι στο σατανικό κράτος που ελέγχει τη σκέψη των πολιτών του και στη συνειδητοποίηση ότι η φιλοσοφία, η θεολογία και η λογοτεχνία είναι ανυπολόγιστης αξίας.

Ένα μυθιστόρημα που επίσης έχει γίνει ταινία, θεατρικό, video game. Στα ελληνικά ως μυθιστόρημα έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις Παρά Πέντε και παλιότερα από τις εκδόσεις Γρηγόρη

διαβάστε επιπλέον

Fahrenheit 451 from Wikipedia

Το μέλλον επιτίθεται με θράσος του Η. Κανέλλη, στα Νέα, 17-04-10

Από το κόμμα στο κόμικ του Π. Σπίνου, στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στις 25-04-10

Φαρενάιτ 451 του Γ. Βαϊλάκη, στην Ημερησία στις 08-05-10

Μνήμες Βιβλιοπωλείου του Τζ. Όργουελ

5ο Ελληνικό Συνέδριο BookCrossing

21 με 24 Μαϊου πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη το 5ο Ελληνικό BookCrossing Συνέδριο

διαβάστε για το συνέδριο

ακούστε για το συνέδριο

μάθετε για το BookCrossing στην Ελλάδα:

1. Εκπομπή Ψηφιακή Ελλάδα

2. Εκπομπή Άξιον Εστί

3. Δελτίο Ειδήσεων ΕΤ3

demek!

This Book is Overdue

Το βίβλίο "This book is overdue: How librarians and Cybrarians Can Save Us All" της Marilyn Johnson αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και παιχνιδιάρικη προσπάθεια απεικόνισης το ρόλου του βιβλιοθηκονόμου μέσα στους κόλπους των σύγχρονων βιβλιοθηκών. Η μετάβαση από τον παραδοσιακό βιβλιοθηκονόμο με τις καρτελίτσες του και τα σοοοουυυυςςςςςςς του στον επιστήμονα της πληροφορίας με τις βάσεις δεδομένων του , με τις ψηφιοποιήσεις του και όλα τα υπόλοιπα κομμάτια που συμπληρώνουν το παζλ των σύγχρονων βιβλιοθηκών.
Εδώ μπορείτε να ξεφυλλίσετε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου.  

Παραθέτουμε την κριτική της κυρίας Ch. Rosen στο Wall Street Journal  

There are many unsung heroes of ordinary life—nurses, trash collectors, accountants—whose job it is to take care of things that the rest of us take for granted. So too the librarian, that iconic figure who long presided over a sanctuary of books and guided readers, young and old, to the treasures of a vast print culture. But the profession has undergone a dramatic transformation of late because libraries themselves are not what they used to be. Today they have less to do with books per se than with computers, films, community events and children's activities. They are, above all, public portals to the world of "information," especially the online version. In "This Book Is Overdue!," Marilyn Johnson, a former staff writer for Life magazine, takes us on a tour of the modern library and introduces us to the men and women who call it their professional home.

Ms. Johnson's enthusiasm for libraries and the people who work in them is refreshingly evident throughout the book. In a charming if meandering style, she samples from her conversations with traditional librarians and with "cybrarians," a catch-all term for a generation of librarians intent on finding ways to integrate the old mission of the library with the new possibilities of technology.

A good observer with a keen eye for detail, Ms. Johnson attends conferences where librarians cast off their staid image to perform cheeky dance numbers with rolling book carts; she unearths the 'zines of tattooed librarians, who write about vegan wedding cakes and political activism; she visits librarians from St. John's University who are teaching computer skills to people in developing countries; and she interviews the founders of Radical Reference, a group that grew out of the protest of the Republican convention in New York in 2004, when the group's members provided roving reference services to demonstrators and journalists. An early version of its Web site carried the banner: "Answers for Those Who Question Authority."

Ms. Johnson rather likes the idea of Radical Reference, and she is noticeably sympathetic toward the Connecticut librarians who spearheaded a legal challenge to Section 215 of the Patriot Act—which authorized the government, in the interests of national security, to gather information about the books that an individual has checked out of his local library or the Web sites he has examined on a public computer. There seems to be a certain continuity to librarians' political views. The American Library Association routinely casts itself as a scourge of "censorship" and a defender of civil liberties.

Ms. Johnson succeeds in making us like librarians, but she avoids digging too deeply into the controversies roiling around the future of books and their keepers. Something seismic is happening when a culture casts off old words ("librarian") for new ones ("information scientist") and conventional ways of pursuing knowledge (reading on paper) for novel ones (reading on a screen). One of the more disturbing stories in "This Book Is Overdue!" is Ms. Johnson's description of the New York Public Library's decision to upgrade its image from that of a stuffy research library, replete with reference librarians whose knowledge and expertise are of incalculable value to researchers, to a place where parents and toddlers might want to pick up a DVD and a latte. 

In a poignant interview with John Lundquist, the former head of the now-defunct Asian and Middle Eastern Division of the NYPL, Ms. Johnson learns that the library's leadership feared that the institution was becoming "archaic, dead, outdated" and so restructured it to suit the times. "They want the library to be active and hip, they want us to put in a cafeteria and schedule entertainments," Mr. Lundquist tells Ms. Johnson. He worries that by jettisoning so many of the library's research divisions, administrators made the mistake of assuming "that everything is now on the Internet, in digital form," when in fact it is not.

The question that Mr. Lundquist tries to address, but that Ms. Johnson does not, is whether we lose something when a library "upgrades" itself: It isn't just the old-fashioned card catalog that disappears but a whole culture. Although Ms. Johnson adopts a balanced approach to the new technology, she accepts uncritically some of the canards of our techno-positivist age. A younger generation of "digital natives" doesn't learn by listening to lectures, she reports, but by "collaborating, networking, sharing." But as several recent reports have made clear, the browsing, skimming and multitasking of this younger generation also leads to less retention of what it is reading.

Later, Ms. Johnson dismisses as "old-fashioned" a speaker who expresses concern about modern society's dependence on technology, even though the question he asks about our many gadgets—"Have they freed us for more quality moments, or simply made us busier?"—is surely a reasonable one. A library whose main appeal is the presence of free wi-fi and movies is exchanging one community function (encouraging the consumption of the written word) for another (encouraging the consumption of images).

Even Eric Schmidt, the head of Google, recently told the Davos World Economic Forum that he worried about the loss of deep reading skills. "As the world looks to these instantaneous devices," he said, "you spend less time reading all forms of literature, books, magazines, and so forth." Ms. Johnson's chapter about the New York Public Library ends with a description of twentysomething New Yorkers filling one of the building's grand rooms to watch a video series created by the library. As they plop down before the large screen, Ms. Johnson is optimistic, likening the crowd to "large children, gathered around a virtual rocking chair for story time." This "fresh crowd" is "new, alive, and up-to-date, playing with new media," she writes. "That's the future of this library." If so, how sad—for readers and for the excellent librarians who might guide them.

Ms. Rosen is senior editor of The New Atlantis: A Journal of Technology & Society.  

2η εκποίηση βιβλίων

Το Επαγγελματικό Σωματείο Εκδοτών Βιβλιοπωλών Ελλάδος, σε συνεργασία με το Δήμο Αθηναίων, διοργανώνει την 2η Εκποίηση Βιβλίου στην πλατεία Κλαυθμώνος, από τις 05 έως και τις 14 Φεβρουαρίου 2010.

Σύμφωνα με σχετικό δελτίο τύπου εκατό εκδότες εκποιούν 6500 τίτλους βιβλίων που έχουν εκδοθεί έως και το 2005 σε χαμηλές τιμές. Υπάρχουν βιβλία που η τιμή πώλησης τους ξεκινάει από 0.50 ευρώ.

Όλα τα εκποιούμενα βιβλία πωλούνται στο 30% της αρχικής τους αξίας, π.χ.ένα βιβλίο που πωλείται 10 ευρώ, στην εκποίηση πωλείται 3 ευρώ.

Η είσοδος στην εκποίηση είναι ελεύθερη και μπορεί να αγοράσει κανείς όσα βιβλία θέλει - ακόμη και ένα - χωρίς κανένα όριο.

Όλα τα βιβλία έχουν αυτοκόλλητη ετικέτα με την τιμή εκποίησης.

Οι ώρες λειτουργίας είναι καθημερινά από τις 10 το πρωί έως τις 10 το βράδυ.

Η εκποίηση λειτουργεί καθημερινά και Σάββατα και Κυριακές.