Τα e-books σώζουν τα δέντρα. Αυτό είναι ένα από τα πολλά περιβαλλοντικά οφέλη των ψηφιακών εκδόσεων και της ανάγνωσης. Ακολουθεί λίστα με τα περιβαλλοντικά οφέλη ανάγνωσης e-books:
1.προστασία δέντρων
2.μείωση κατανάλωσης χαρτιού
3.εξοικονόμηση ενέργειας, η οποία χρησιμοποιείται για την παραγωγή βιβλίων
4.εξάλειψη των υλικών συσκευασίας, καθώς και το σύνολο της ενέργειας και του κόστους, που συνδέονται με τα υλικά, αυτά
5. εξοικονόμηση καυσίμων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά βιβλία και του χαρτιού: από την επιχείρηση εκτύπωσης στην αποθήκη, και στη συνέχεια από την αποθήκη στον πελάτη
6. εξάλειψη της ρύπανσης που προκαλείται από την παραγωγή βιβλίων και από τη ναυτιλία, η οποία χρησιμοποιείται για τη μεταφορά των πρώτων υλών αλλά και των βιβλίων
7. μείωση της σπατάλης ενέργειας, του κόστους σε χρήμα, και της ρύπανσης, τα οποία απαιτούνται για τη διάθεση των βιβλίων
8. εξοικονόμηση χρημάτων. Αυτό τον καιρό τα χρήματα είναι ένα "σπάνιο πράσινο είδος". Αν τα 2 δισεκατομμύρια βιβλία που πωλήθηκαν στις ΗΠΑ τον περασμένο χρόνο, είχαν πωληθεί ως e-books - με πέντε δολάρια το λιγότερο, ανά βιβλίο - θα μπορούσαμε να είχαμε αποθηκεύσει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Περιβαλλοντικά οφέλη από τα δωρεάν e-books
Σε περισσότερα από τρία χρόνια, πάνω από 200 εκατομμύρια δωρεάν e-books έγιναν download από τις ιστοσελίδες Project Gutenberg (PG) και World eBook Fair (WEF).
Αν αυτά τα 200 εκατομμύρια βιβλία είχαν τυπωθεί έγιναν από χαρτί, πόσα δέντρα θα είχαν σωθεί;
Ας κάνουμε μια σειρά από υπολογισμούς. Στις ΗΠΑ σε ένα χρόνο, παράγονται 2 δισεκατομμύρια βιβλία. Για να παραχθεί το χαρτί που χρειάζεται για τα βιβλία αυτά, απαιτείται η κατανάλωση 32 εκατομμυρίων δέντρων. Υπολογίζεται λοιπόν ότι ένα δέντρο αποδίδει χαρτί για 62,5 βιβλία περίπου. (Φυσικά, οι αριθμοί ποικίλουν ανάλογα με τον ποιο εμπειρογνώμονα θα επιλέξετε να πιστέψετε)
Τα 200 εκατομμύρια free download e-books από το Project Gutenberg και το WEF έσωσαν περίπου τρία εκατομμύρια διακόσιες χιλιάδες (3.200.000) δέντρα.
Αυτός ο αριθμός (200 εκατομμύρια free download e-books) προέρχεται από δύο μόνο πηγές διάθεσης e-books. Υπάρχουν όμως και πολλές άλλες που παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες, όπως το Google Books, το Internet Archive, το Feedbooks, το Manybooks, το Scribd, και πολλά άλλα.
Papers και εφημερίδες
Κάθε χρόνο, παράγονται περισσότερα από 300 εκατομμύρια τόνους χαρτιού. Τα βιβλία δεν είναι η μόνη πηγή κατανάλωσης χαρτιού.
Για την έκδοση ενός κυριακάτικου φύλλου της εφημερίδας New York Times καταναλώνονται 75.000 δέντρα. Για την έκδοση των κυριακάτικων φύλλων των New York Times, σε ένα έτος χρειάζονται άνω των 3.900.000 δέντρα.
Η βιομηχανία παραγωγής εφημερίδων στις ΗΠΑ, κάθε χρόνο, καταναλώνει 95 εκατομμύρια δέντρα
Και οι ΗΠΑ τι ποσοστό του χαρτιού που καταναλώνουν, ανακυκλώνουν; Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Rainforestmaker.org, ανακυκλώνουν το 40 τοις εκατό των σκουπιδιών χαρτιού και προϊόντων από χαρτί.
Εκδοτική Παραγωγή
(Σημείωση: Αυτή τη στιγμή δεν εξετάζουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την κατασκευή και τη χρήση των ειδικών συσκευών ανάγνωσης e-Books, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι, προς το παρόν έχουν πρόσβαση στα e-books μέσω των υπολογιστών (επιτραπέζιων ή φορητών), των iPhones, των iPod Touches, αλλά και άλλων κινητές συσκευές που ήδη χρησιμοποιούν)
Πόσα δέντρα χρησιμοποιούνται για να παραχθούν τα βιβλία που εκδίδονται στις ΗΠΑ;
Σύμφωνα με το blog Eco-Libris, η βιομηχανία έκδοσης βιβλίων στις ΗΠΑ καταναλώνει 16 εκατομμύρια τόνους χαρτιού το χρόνο. Υπολογίζεται ότι περίπου 20 δένδρα αποδίδουν ένα τόνο χαρτιού. Ως εκ τούτου, η εκδοτική βιομηχανία των ΗΠΑ καταναλώνει 32 εκατομμύρια δέντρα ετησίως.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Green Press Initiative (περισσότερα σχετικά με την GPI, παρακάτω): «Η εκδοτική βιομηχανία των ΗΠΑ (βιβλίων και εφημερίδων) χρησιμοποιεί 125 εκατομμύρια δέντρα το χρόνο και να εκπέμπει περισσότερα από 40 εκατ. μετρικούς τόνους CO2 ετησίως, εκπομπές ισοδύναμες με τις ετήσιες εκπομπές CO2, 7,3 εκατομμυρίων αυτοκινήτων»
Δέκα βήματα για την «αειφόρο» εκδοτική παραγωγή
Αγαπάμε τα «χάρτινα» βιβλία, και δεν προτείνουμε ως λύση, το μποϊκοτάζ των έντυπων εκδόσεων. Αντ' αυτού, εξετάζουμε εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος «έντυπες εκδόσεις» vs «οικολογικής προστασίας», με προσανατολισμό αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί "βιώσιμες εκδόσεις" (sustainable publishing)
Υπάρχουν πολλοί τρόποι που μπορούν οι εκδόσεις βιβλίων να γίνουν περισσότερο «φιλικές προς το περιβάλλον». Οι αναγνώστες θα πρέπει να γνωρίζουν αυτές τις δυνατότητες, και εκδότες θα πρέπει να τους τις παρέχουν:
1. Οι παραδοσιακοί εκδότες θα πρέπει να προσφέρουν τις εκδόσεις των βιβλίων και σε e-book μορφή - όπως PDF και E-PUB - σε χαμηλότερη τιμή από την έντυπη.
Αυτό δεν είναι μόνο μια καλή περιβαλλοντική πρακτική, αλλά και μια επιχειρηματική στρατηγική με προσανατολισμό το μέλλον. O «Reilly Media CEO Tim O'Reilly» έγραψε πρόσφατα: «Δεν είμαστε πλέον ένας εκδότης έντυπων βιβλίων που τυχαίνει να πουλάμε και ψηφιακά βιβλία πάρα πολύ. Είμαστε ένας ψηφιακός εκδότης που πουλάει και έντυπα βιβλία. Όλες οι εκδόσεις είναι πλέον ψηφιακές, και όλα τα γραπτά είναι γραμμένα για το Web»
Δεν χρειάζονται ειδικές συσκευές για την ανάγνωση των e-books, καθώς αυτό μπορεί να γίνει μέσω ενός υπολογιστή, ενός Smartphone ή iPhone αλλά και ενός iPod. Οι
ειδικές συσκευές ανάγνωσης e-books πρέπει να λειτουργήσουν υβριδικές συσκευές που θα παρέχουν περισσότερες υπηρεσίες από την απλή ανάγνωση διαφόρων e-books. Παρακολουθήστε ενδεικτικά το βίντεο «Possible or probable?»
2. Αντί για τα χιλιάδες εκτυπωμένα βιβλία, από τους διάφορους εκτυπωτές ή από τους εκδότες, ένας συγγραφέας μπορεί να χρησιμοποιήσει μια Print-On-Demand (POD) υπηρεσία, όπως η Lulu ή Lightning Source. Οι POD υπηρεσίες είναι μια μέθοδος εκτύπωσης ενός βιβλίου τη φορά , έπειτα από παραγγελία (με ψηφιακή εκτύπωση). Η ποιότητα των POD βιβλίων δεν υστερεί ιδιαίτερα από αυτή των βιβλίων που εκδίδονται στα παραδοσιακά τυπογραφία. Ο POD τρόπος έκδοσης βιβλίων δεν μειώνει μόνο το ρίσκο να υπάρξουν απούλητα βιβλία, αλλά συμβάλει στην μείωση του κόστους και στην εξοικονόμηση ενέργειας Επιπλέον για τη διάθεση των βιβλίων που εκδίδονται με POD δεν χρειάζεται η διαμεσολάβηση «αποθήκης», αντίθετα αποστέλλονται απευθείας από τον εκδότη στον πελάτη, γεγονός που συμβάλει σταδιακά στη μείωση του κόστους των τυπωμένων βιβλίων (μελανό σημείο το κόστος των ταχυδρομικών μεταφορών).
3. Συμβουλή προς τους αναγνώστες: πείτε στον εκδότη και στον βιβλιοπώλη σας ότι θα προτιμούσατε να αγοράζεται βιβλία, τα οποία τυπώνονται 100% σε ανακυκλωμένο χαρτί.
Συμβουλή προς τους εκδότες: Ρωτήστε των τυπογράφο σας σχετικά με τις δυνατότες χρήσης ανακυκλωμένου χαρτιού. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα ανακυκλωμένο χαρτί, παρέχει η GreenPeace Book Campaign
4. Η Green Press Initiative (GPI) είναι μια πολύτιμη πηγή για όλους στον κλάδο βιβλίο. Ιδιώτες και οι επιχειρήσεις μπορούν να έχουν πρόσβαση με μια ετήσια συνδρομή. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της GPI: Πρόκειται για ένα μη-κερδοσκοπικό πρόγραμμα σε συνεργασία με εκδότες, τυπογράφους, κατασκευαστές χαρτιού και όσους γενικά ασχολούνται με το βιβλίο και γενικά τις έντυπες εκδόσεις (εφημερίδες, περιοδικά), με στόχο την ελαχιστοποίηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την έκδοση και εμπόριο των έντυπων εκδόσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην εξαφάνιση των δασών, στην αλλαγή του κλίματος αλλά και στις κοινότητες από όπου οι πρώτες ύλες προέρχονται.
Τα μέλη του GPI δεν χρησιμοποιούν μόνο ανακυκλωμένο χαρτί, αλλά χρησιμοποιούν χαρτί πιστοποιημένο από το Συμβούλιο Διαχείρισης Δασών (FSC). Το FSC χαρτί προέρχεται από δέντρα από δάση που δεν κινδυνεύουν.
Σήμερα, περισσότεροι από 180 εκδότες βιβλίων έχουν ενταχθεί GPI, πολλοί από τους οποίους αποτελούν μεγάλους εκδοτικούς οίκους, με ποσοστό κοντά στο 42% της αγοράς στον κλάδο των εκδόσεων βιβλίων των ΗΠΑ.
5. Είναι δύσκολο να βρει κανείς πληροφορίες για την τύχη των απούλητων βιβλίων. Αυτό μας κάνει να υποπτευόμαστε το χειρότερο: υπάρχουν εκατομμύρια βιβλία που δεν ανακυκλώνονται.
Στις Κάτω Χώρες, κάθε χρόνο, πάνω από ένα εκατομμύριο βιβλία πολτοποιούνται και μετατρέπονται σε χαρτί τουαλέτας.
Το βιβλίο «Δεκατρία Φεγγάρια» δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2006. Γράφτηκε από τον Charles Frazier, πρώτο μυθιστόρημα του οποίου «Cold Mountain» γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Ένας πόλεμος προσφορών για τα «Δεκατρία Φεγγάρια» είχε ως αποτέλεσμα την προκαταβολή 8 εκατομμυρίων δολάρια, για το συγγραφέα. Αρχικά λοιπόν τυπώθηκαν 750.000 βιβλία, από τα οποία περίπου, τα 368.000 αντίτυπα πουλήθηκαν. Ο εκδότης λοιπόν έχασε 5,5 εκατομμύρια δολάρια, περίπου.
Ποιος γνωρίζει την τύχη των υπόλοιπων βιβλίων;
6. Το «πεπρωμένο» των e-books είναι να μην μένουν «κρυμμένα», όπως η χαμένη Ατλαντίδα, ή να θάβονται όπως ο θησαυρό του Monte Cristo, ή να φυλάσσονται όπως χρυσός στο Φορτ Νοξ.
Δυστυχώς, πολλά e-books πωλούνται σε εξειδικευμένο format, ώστε να μην είναι δυνατή η ανταλλαγή. Ακόμη και η νέα μορφή e-pub, που κατοχυρώνεται σιγά σιγά ως τυποποιημένο format, μπορεί να είναι «εχθρική» στη διαδικασία ανταλλαγής δεδομένων. Για την αποφυγή παρεξηγήσεων προτείνεται, πριν από την αγορά ένος e-book, να υπάρχει σαφής διευκρίνηση για τα δικαιώματα των αγοραστών, σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση τους
7. Μερικές φορές είναι προτιμότερο να δανείζεται κανείς κάποιο βιβλίο, παρά να το αγοράσει.
8. Οι αναγνώστες και οι εκδότες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο φύτευσης ενός δέντρου για κάθε βιβλίο που αγοράζονται ή πουλούν. Σχετικές συμβουλές από την Arbor Day Foundation και την Trees Forever. Επίσης σχετικό ενδιαφέρον και το Project των Ηνωμένων Εθνών «Plant for the Planet: Billion Tree Campaign»
Και γιατί όχι να φυτεύεται ένα δέντρο για κάθε e-book που πωλείται ή αγοράζεται ή για κάθε e-book που γίνεται ελεύθερα downloaded?
πηγή: Ebooks Save Millions of Trees: 10 Ideas For Sustainable Publishing
e-books: μια δεύτερη οπτική γωνία
e-books: μια οπτική γωνία
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή, μηχανική ή ψηφιακή, χωρίς προηγούμενη άδεια του εκδότη. Νόμος 2121/1993 που ισχύει στην Ελλάδα και κανόνες διεθνούς δικαίου. Και τι μ΄ αυτό; Μετά τη μουσική και τις ταινίες, οι χάκερ έχουν βάλει στο στόχαστρο τα βιβλία στο Ιnternet. Ξέρουν να σπάνε τους κώδικες προστασίας των μπεστ σέλερ και τα προσφέρουν ήδη δωρεάν σε sites ανταλλαγής ψηφιακών αρχείων.
Στις 15 Σεπτεμβρίου η Αmazon. com άρχισε να πουλάει την ψηφιακή έκδοση του νέου μυθιστορήματος του Νταν Μπράουν. Κάθε e-book, που στοιχίζει 9,99 δολάρια (6,69 ευρώ), προστατεύεται από DRΜ (digital rights management, την κατοχύρωση των ψηφιακών πνευματικών δικαιωμάτων), λογισμικά που θεωρητικώς εμποδίζουν την παράνομη αντιγραφή. Ενα τέταρτο της ώρας αργότερα, μηνύματα στο Τwitter ενημέρωσαν κάθε ενδιαφερόμενο ότι ένα ψηφιακό αντίτυπο του «Χαμένου Συμβόλου» («Τhe Lost Symbol») έχει ανέβει και διατίθεται, δωρεάν φυσικά, σε ιστοτόπους ανταλλαγής αρχείων «από χρήστη σε χρήστη» (τα λεγόμενα «peer to peer» στα αγγλικά).
Υστερα από 48 ώρες ειδικοί σε συστήματα ηλεκτρονικής ασφαλείας στις ΗΠΑ υπολόγιζαν ότι μόνο στο Τorrent, ένα από τα πιο γνωστά τέτοια sites, το «Χαμένο Σύμβολο» είχε κατέβει παρανόμως περί τις 40.000 φορές.
Από εκεί, το πειρατικό e-book εξαπλώνεται σε δεκάδες sites. Τα ίχνη του χάνονται από κάθε έλεγχο και στατιστική καταγραφή. Ποιος μπορεί να κυνηγήσει τους χάκερ και να εισπράξει δικαιώματα;
Η πειρατεία των ηλεκτρονικών βιβλίων λογοτεχνίας είναι φαινόμενο σχετικώς καινούργιο και η αγορά προς το παρόν μικρή. Σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία, μόλις το 6% των αναγνωστών λέει ότι θα διάβαζε λογοτεχνία, για ψυχαγωγία, στην οθόνη.
Εχει προηγηθεί, από το 1999, το Νapster και η έκρηξη της μόδας των downloads αρχείων μουσικής από το Ιnternet. Στο τέλος του 2005 προγράμματα όπως το WinΜx και το eΜule άνοιξαν τον δρόμο για την online πειρατεία των κινηματογραφικών ταινιών. Και μετά ήρθε το Κindle της Αmazon. com. Μια συσκευή ηλεκτρονικής ανάγνωσης που κυκλοφόρησε σε 100 χώρες, διαφημισμένη ως «ηλεκτρονική βιβλιοθήκη» με 300.000 τίτλους ήδη διαθέσιμους στα αγγλικά.
Εκδότες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού λένε ότι μαζί του άρχισε το φαινόμενο της «ναπστεροποίησης του βιβλίου», ένα πεδίο δόξης λαμπρό για τους χάκερ των e-books.
Στον αγγλόφωνο κόσμο ψηφιακά βιβλιοπωλεία όπως το Αmazon ή το Βarnes & Νoble προτείνουν στους πελάτες εκατοντάδες χιλιάδες τίτλους. Συνήθως τα DRΜ επιτρέπουν στον χρήστη που έχει πληρώσει να κάνει κάποια αντίγραφα για προσωπική χρήση. Προϋποτίθεται κάποια γραφειοκρατική διαδικασία. Στη θεωρία και διά νόμου απαγορεύεται να τυπώσει το ψηφιακό βιβλίο ή να το δανείσει σε κάποιον φίλο.
Στην πράξη τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η πειρατεία του ηλεκτρονικού βιβλίου έχει το φολκλόρ και τους ήρωές της ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Ο πιο γνωστός είναι ο Ντμίτρι Σκλιάροφ, ένας νεαρός ρώσος προγραμματιστής που έσπασε πρώτος το σύστημα προστασίας κειμένων σε μορφή αρχείου (φορμάτ) ΡDF που πουλούσε η Αdobe. Ηταν τέτοια η επιτυχία, ώστε έλαβε πρόσκληση από αμερικανούς χάκερ να παραστεί σε συνέδριό τους στο Λας Βέγκας. Εκεί τον συνέλαβε το FΒΙ τον Ιούλιο του 2001. Απελευθερώθηκε λίγους μήνες αργότερα, όταν η Αdobe απέσυρε την αγωγή κατόπιν πιέσεων οργανώσεων υπεράσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Από εφέτος η ρωσική εταιρεία πληροφορικής ΕlcomSoft, στην οποία εργαζόταν ο Σκλιάροφ, άρχισε να πουλάει στο Διαδίκτυο ένα νέο λογισμικό που «σπάει» κωδικούς ασφαλείας, ονόματι ΑΡDFΡR, προς 99 δολάρια. Θεωρητικώς το αγοράζουν όσοι έχουν χάσει τους κωδικούς πρόσβασης σε αρχεία τους, για να τους ανακτήσουν, αλλά ποιος μπορεί να τους ελέγξει;
Η ιδεολογία των χάκερ του βιβλίου είναι ίδια με αυτήν των άλλων πειρατών του Διαδικτύου. Πιστεύουν ότι είναι ήρωες της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και προϊόντων του πολιτισμού, η πρωτοπορία μιας νέας παγκόσμιας δημοκρατίας της γνώσης, η οποία θα διατίθεται δωρεάν, και χωρίς σύνορα, σε όλους. Προς το παρόν το διεθνές δίκαιο τους διώκει σαν κλέφτες δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Παραβάτες οι Ελληνες εξαιτίας άγνοιας του νόμου
«Στην Ελλάδα υπάρχει ζήτημα αναθεώρησης της νομοθεσίας στην ψηφιακή εποχή. Ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας του υπουργείου Πολιτισμού είχε επεξεργαστεί σχέδιο νόμου, αλλά δεν προχώρησε» λέει ο Αρης Πετρόπουλος, διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Εργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ). Για το 2008 ο ΟΣΔΕΛ έχει αποδώσει στα μέλη του, έλληνες εκδότες και συγγραφείς, το ποσό των 2 εκατ. ευρώ από δικαιώματα αναπαραγωγής των έργων τους. Ομως, το ποσό αυτό είναι ακόμη πολύ μικρό σε σχέση με το σύνολο των δικαιωμάτων.
Στα 12 χρόνια της λειτουργίας του ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός έχει κερδίσει δίκες, πέτυχε εξωδικαστικούς διακανονισμούς και έχει διανείμει μεγάλα ποσά στους 1.700 δικαιούχουςμέλη του, κυρίως για μη λογοτεχνικά έργα.
Οι περισσότερες παραβάσεις γίνονται εν αγνοία του νόμου από πανεπιστήμια, από διδακτικό προσωπικό και φοιτητές, για φωτοτυπίες σημειώσεων.
«Αλλά τον τελευταίο χρόνο, σε κάποια sites, όπως το ebibliothiki.blogspot.comκαι το gamato.info, έχουν ανέβει σκαναρισμένα σε ελεύθερη πρόσβαση και λογοτεχνικά έργα στα ελληνικά» λέει ο κ. Πετρόπουλος. Φαίνεται ότι ο Νίκος Καζαντζάκης είναι ο συγγραφέας τον οποίο προτιμούν οι περισσότεροι πειρατές του ηλεκτρονικού βιβλίου στην Ελλάδα. Τα πνευματικά δικαιώματα του έργου του τα έχει ο θετός γιος της χήρας του συγγραφέα, ο κύπριος πρώην υπουργός και δεξί χέρι του Μακαρίου, εκδότης Πάτροκλος Σταύρου.
Σύμφωνα με τον ΟΣΔΕΛ, το 2008 τουλάχιστον οκτώ sites ανέβαζαν λογοτεχνικά έργα στα ελληνικά, χωρίς να αποδίδουν πνευματικά δικαιώματα σε εκείνους που τα δικαιούνται. Οσοι ανέγραφαν υπευθύνους επικοινωνίας στα sites τους, το πλήρωσαν. Υστερα από τη νομική προσβολή, αναγκάστηκαν να κατεβάσουν τα έργα από το Ιnternet.
«Τον Μάιο του 2009 κατέβηκε έργο, λόγω δικής μας παρέμβασης. Αλλά ανέβηκε πάλι, στις αρχές του Οκτωβρίου, χωρίς να αναγράφεται υπεύθυνος επικοινωνίας. Η έδρα τους είναι εκτός Ελλάδος» λέει ο κ. Πετρόπουλος.
ENTITLE Project
Το πρόγραμμα ENTITLE (Europe’s New libraries Together In Transversal Learning Environments), αναπτύχθηκε στα πλαίσια του "LLP KA4 Dissemination and Exploitation of Results", με στόχο να στηρίξει το έργο των δημοσίων βιβλιοθηκών της Ευρώπης, στην υποστήριξη της μάθησης για όλες τις ηλικίες και τα κοινωνικά στρώματα.
Επικεντρωνεται στο ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι βιβλιοθήκες στη δια βίου μάθηση, την καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόοδο που είχε επιτευχθεί μέσω των εφαρμογών των ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών).
Για την Ελλάδα στο πρόγραμμα συμμετέχει η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας
περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του προγράμματος ENTITLE
Πρότυπο «MoReq2» για τη διαχείριση ηλεκτρονικών αρχείων
Επικαιροποίηση και επέκταση των πρότυπων «MoReq2» για τη διαχείριση ηλεκτρονικών αρχείωνΤο MoReq2 περιλαμβάνει τις γενικές απαιτήσεις που πρέπει να πληροί ένα σύστημα διαχείρισης ηλεκτρονικών αρχείων. Αποτελεί την επικαιροποι ημένη και εκτενέστερη εκδοχή των προηγούμενων
πρότυπων απαιτήσεων για τη διαχείριση ηλεκτρονικών αρχείων, που δημοσιεύθηκε το 2001. Από το 2001 μέχρι σήμερα, όμως, έχουν αλλάξει πολλά. Η τεχνολογική ανάπτυξη και οι σχετικές αλλαγές επηρέασαν βαθύτατα τη δημιουργία, τη συγκέντρωση και τη διαχείριση ηλεκτρονικών αρχείων. Έχουν αναπτυχθεί νέα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές. Προκειμένου να διατηρηθεί το κύρος του MoReq, ήταν απαραίτητο να επικαιροποιηθούν οι πρότυπες απαιτήσεις και να επεκταθούν ούτως ώστε να καλύψουν ορισμένους νέους τομείς που έχουν καταστεί σημαντικοί τα τελευταία χρόνια.
Διαθέτει μια κύρια ενότητα που περιλαμβάνει τις βασικές απαιτήσεις για την παροχή αξιόπιστης διαχείρισης ηλεκτρονικών αρχείων, καθώς και προαιρετικές ενότητες που μπορούν να προστεθούν σε περίπτωση που χρειάζεται μια πρόσθετη λειτουργικότητα. Εκτός αυτού, περιλαμβάνει και το λεγόμενο «κεφάλαιο μηδέν», όπου τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να προσθέσουν τις δικές τους εθνικές απαιτήσεις λαμβάνοντας έτσι υπόψη την εκάστοτε γλώσσα, νομοθεσία, κανονιστικές ρυθμίσεις και συνήθειες από άποψη τήρησης αρχείων.
Δοκιμή συμμόρφωσης
Το MoReq2 επιτρέπει, για πρώτη φορά, την εφαρμογή ενός καθεστώτος δοκιμής λογισμικού. Έχει συνταχθεί ειδικά για να υποστηρίζει την πραγματοποίηση ανεξάρτητων δοκιμών συμμόρφωσης. Για το σκοπό αυτό έχουν διαμορφωθεί ενότητες δοκιμής συμμόρφωσης παράλληλα με τις πρότυπες απαιτήσεις καθαυτές.
DLM Forum
Το MoReq2 αναπτύχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατόπιν αιτήματος του DLM Forum, το οποίο είναι ανεξάρτητη ευρωπαϊκή οργάνωση αρχείων και άλλων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που ενδιαφέρονται για την αρχειοθέτηση και τη διαχείριση αρχείων και πληροφοριών.
Λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των τεχνολογικών αλλαγών και στηρίζεται σε νέα πρότυπα και νέες βέλτιστες πρακτικές. Εξετάστηκε σε κρίσιμα στάδια της ανάπτυξής του από δεκάδες χρήστες, συμβούλους, προμηθευτές, πανεπιστημιακούς και επαγγελματικούς φορείς απ’ όλο τον κόσμο. Αυτό του προσδίδει απαράμιλλο κύρος. Το MoReq2 θα αποδειχθεί πολύτιμο για όσους ασχολούνται με τη διαχείριση ηλεκτρονικών αρχείων.
Σκοπός του είναι να χρησιμοποιηθεί από ευρύ φάσμα δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που θέλουν να αναπτύξουν ένα σύστημα διαχείρισης ηλεκτρονικών αρχείων (electronic records management system—ERMS). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την κατάρτιση αιτήσεων για προτάσεις, κατά την αξιολόγηση υφιστάμενων συστημάτων, κατά την κατάρτιση εκπαιδευτικού υλικού για τη διαχείριση αρχείων κ.λπ. Προορισμός του είναι να καταστεί η βασική κατευθυντήρια αρχή για τους προμηθευτές και τους παραγωγούς συστημάτων ERM, να χρησιμοποιηθεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο παγκοσμίως.
Ευελιξία
Το MoReq2 προορίζεται για χρήση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για το λόγο αυτό πρέπει να διαθέτει ευελιξία ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διάφορες νομικές απαιτήσεις, συνήθειες και ανάγκες που υπάρχουν όσον αφορά τη διαχείριση αρχείων. Συνεπώς αναπτύχθηκε με σπονδυλωτή διάρθρωση η οποία μπορεί να προσαρμοστεί σε διάφορα περιβάλλοντα
το πλήρες κείμενο του MoReq2 διατίθεται εδώ, στα αγγλικά
Αποτύχαμε - Αποτυγχάνουμε - Θα αποτυγχάνουμε
Πριν λίγη ώρα συνάντησα τον πιτσιρικά της οικογένειας (18 χρονών, πρωτοετή φοιτητή, «φρικιό» με σκισμένο τζιν και σκουλαρίκι) και όταν τον ρώτησα μεταξύ άλλων:
α) πώς του φάνηκε η βιβλιοθήκη της σχολής του, πήρε την έκφραση εκείνη ανθρώπου που έχει φάει κάτι στυφό και απάντησε ότι πηγαίνει μόνο για πρόσβαση στο Internet και ότι το περιβάλλον είναι άοσμο και άνευρο.......
β) για το πώς σκοπεύει να περάσει το απόγευμα του, μου είπε ότι θα πάει στο Στέκι Μεταναστών της Πόλης, όπου τους έχουν παραχωρήσει το χώρο του «μπαρ», ως αντάλλαγμα για την βοήθεια που πρόσφεραν στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ, ώστε να δουν κάποια ταινία στον «προντζέκτορα» (από αυτές που δεν προβάλλονται στις κινηματογραφικές αίθουσες επειδή είναι «βαριές - διαφορετικές»), να «αράξουν», να συζητήσουν και να δουν πώς μπορούν να μαζέψουν κανένα βιβλίο για τη βιβλιοθήκη του Στεκιού.
Το Στέκι Μεταναστών λοιπόν, παρόλο που φιλοξενείται σε ένα μισοερειπωμένο κτήριο, αποτελεί ζωντανό κύτταρο αυτής της πόλης, ανοιχτό στους νέους και «διαφορετικούς» ανθρώπους.
Σας διαβεβαιώνω, όμως ότι οι βιβλιοθήκες αυτής της πόλης δεν κινδυνεύουν να μολυνθούν από αυτά τα φρικιά, καθώς φροντίζουν να τους έχουν τις πόρτες τους κλειστές, είτε τηρώντας ένα ωράριο και συλλογή που μόνο τους συνταξιούχους εξυπηρετεί, είτε λειτουργώντας με «αλλεργία» απέναντι σε κάθε καινούρια και εναλλακτική πρωτοβουλία και αντιμετωπίζοντας με δυσπιστία του "διαφορετικούς" χρήστες.
Η χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών ως μουσειακών εκπαιδευτικών εργαλείων
εκπαιδευτικών εργαλείων:
Η περίπτωση του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα
Π. Καραμπάτη, Αντ. Μ. Πατρινός
πηγή: περιοδικό museology #5
EΙΣΑΓΩΓΗ
Η παρούσα εργασία εστιάζει στην αξιοποίηση της τεχνολογίας των ηλεκτρονικών παιχνιδιών από τα μουσεία, προκειμένου να παραχθεί καινοτόμο εκπαιδευτικό υλικό που με ελκυστικό τρόπο θα εισαγάγει τους νέους στον προβληματισμό της ερμηνείας της ιστορίας.
Αρχικά παρουσιάζεται μια σύντομη ανασκόπηση της ιστορίας των ηλεκτρονικών παιχνιδιών με έμφαση στη χρήση τους από την εκπαιδευτική κοινότητα προκειμένου να εμπλουτιστεί η παραδοσιακή κειμενοκεντρική διαδικασία της μάθησης με τις πολυποίκιλες δυνατότητες που προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι θεωρητικοί προβληματισμοί γύρω από την ερμηνεία της Ιστορίας στα ιστορικά μουσεία και τα προϊόντα τους, προκειμένου να αναδειχθούν οι λόγοι που οδήγησαν στην επιλογή του ηλεκτρονικού παιχνιδιού ως ενδεικνυόμενου μέσου εξοικείωσης των μαθητών με προτάσεις ερμηνειών της Ιστορίας. Ακολουθεί η ενότητα που αναλύει την περίπτωση του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα στη Θεσσαλονίκη. Στις υποενότητες της αναπτύσσονται οι προβληματισμοί που σχετίζονται με το ιδιόμορφο περιεχόμενο του μουσείου, ο σχεδιασμός και η στοχοθεσία και τέλος, η πορεία της υλοποίησης και η επίλυση των θεωρητικών και πρακτικών ζητημάτων που προέκυψαν στη διάρκειά της.
Είναι αλήθεια ότι η ψηφιακή τεχνολογία ολοένα και περισσότερο συνεπικουρεί στο εκπαιδευτικό έργο. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, η επίσημη εκπαιδευτική διαδικασία, κυρίως μέσα από το σχολείο και δευτερευόντως από τα μουσεία, δίνει βαρύτητα σε παραδοσιακούς τρόπους μετάδοσης της γνώσης. Τα εργαλεία είναι κυρίως κείμενα και εικόνα στατική και κατά περιπτώσεις, κινούμενη (ταινίες). Βεβαίως υπήρχαν πάντα εκπαιδευτικοί αλλά και στελέχη μουσείων που σχεδίαζαν εκπαιδευτικά προγράμματα με στόχο τη διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας με παιγνιώδη τρόπο, αξιοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερες δεξιότητες του παιδιού. Εντούτοις, στην πράξη η εκπαίδευση υπήρξε κυρίως κειμενοκεντρική, ενώ πολύ δύσκολα συνδυαζόταν η μάθηση με την ευχαρίστηση. Το κενό φάνηκε ότι θα μπορούσε να καλυφθεί από ψυχαγωγικό εκπαιδευτικό λογισμικό που με δέλεαρ τη διασκέδαση, θα πρόσφερε τελικά στους μαθητές-χρήστες ψυχαγωγία και μόρφωση. Όπως θα αναλυθεί στις επόμενες ενότητες, το πρόβλημα ήταν πολύ πιο σύνθετο από όσο αρχικά φαινόταν. Η εκπαιδευτική κοινότητα αναθεώρησε την αρχική στρατηγική της όταν, σε αντιδιαστολή με τη μέτρια αποδοχή των αποτελεσμάτων των δικών της προσπαθειών δημιουργίας ψυχαγωγικού-μορφωτικού υλικού, έβλεπε την εκρηκτική επιτυχία των προϊόντων του εμπορικού τομέα. Ο τελευταίος, εκμεταλλεύθηκε άριστα την ανάγκη απόδρασης ανηλίκων και ενηλίκων από την καθημερινότητα, καθώς και την ανάγκη διάκρισης ή εξωτερίκευσης συναισθημάτων βίας κ.ά. Έτσι, από πολύ νωρίς επένδυσε στη διασκέδαση και υιοθέτησε τις νέες τεχνολογίες προκειμένου να διευρύνει το αγοραστικό κοινό.
το πλήρες κείμενο σε μορφή pdf εδώ
Φεστιβάλ Τεχνολογίας "Athens Digital Week"
Το Φεστιβάλ Τεχνολογίας "Athens Digital Week" θα πραγματοποιηθεί, για δεύτερη συνεχή χρονιά, από 14 έως 18 Οκτωβρίου στην Τεχνόπολη στο Γκάζι. Όλες οι τελευταίες εξελίξεις της ψηφιακής ψυχαγωγίας και ενημέρωσης θα παρουσιαστούν σε μια πολυδιάστατη έκθεση 4.820 τ.μ.
Κεντρικός άξονας της φετινής εκδήλωσης, η οποία εντάσσεται στις παράλληλες εκδηλώσεις του Euroscience Mediterranean Event 2009, είναι οι πρακτικές εφαρμογές των νέων τεχνολογιών και οι δυνατότητες της ηλεκτρονικής εποχής. Οι επισκέπτες, μικροί και μεγάλοι, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν διαδραστικές εκδηλώσεις σε 9 θεματικά περιοχές:
- GAΜING: νέα παιχνίδια, παλιές κονσόλες και παιχνιδομηχανές, διαγωνισμοί, κ.ά.
- ROBOTICS: ρομποτάκια προγραμματισμένα να αντιδρούν σε εξωτερικά ερεθίσματα, εξομοιωτές πτήσεων, ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις με δίποδα ρομπότ, κ.λπ.
- MODDING: ψύξη με υγρό άζωτο από διεθνούς φήμης Έλληνες modders με παγκόσμιες διακρίσεις, overclocking και διαστημικά υλικά για τη δημιουργία πρωτότυπων μηχανών
- SPACE: παρατήρηση του ηλιακού συστήματος μέσω των οθονών προβολής Celestia, ξενάγηση στο Διάστημα, έκθεση φωτογραφίας με πλανήτες και αστέρια, κουίζ και πρωτότυπα παιχνίδια
- DIGITAL MUSIC: ψηφιακές κονσόλες, υπολογιστές και μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας για τη σύνθεση/ακρόαση μουσικής από τους επισκέπτες της έκθεσης
- OPEN SOURCE: προγραμματιστές ανταλλάσσουν απόψεις για θέματα ελεύθερου λογισμικού
- VISUAL ART: Digital (matte) Painting, Digital Illustarting/vector based illustrations, Art for Web: 2-D/Flash/3d -papervision, Art Installations (VR), Local Showreel, and Movies, The Best 2-D and 3-D commercial art, Graffiti Research Lab - graffiti artists με τεχνολογίες ανοικτού λογισμικού
- SOCIAL NETWORKING: διοργάνωση εκδηλώσεων μέσω twiter, facebook/ facebook party, social camps
- TELECOM: περιεχόμενο για εργασία ή διασκέδαση, ασύρματο κινητό Internet, εφαρμογές PDA, κινητή τεχνολογία.
Οι εκδηλώσεις απευθύνονται στο ευρύ κοινό αλλά και σε ειδικότερο κοινό όπως: φοιτητές, μαθητές, gamers, designers, programmers, visual artists, bloggers, virtual communities. Αξίζει να σημειωθεί πως πέρυσι το Φεστιβάλ Τεχνολογίας προσέλκυσε συνολικά 35.000 άτομα, ηλικίας 15-55 ετών, που παρακολούθησαν διαλέξεις και εκδηλώσεις robotics, visual arts, modding, gaming, κ.λπ.
πηγή: Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης
Franz Kafka Society Center
Η Franz Kafka Society Center, που ιδρύθηκε το 1990, έχει ως κεντρική δραστηριότητα της, την αναβίωση της παράδοσης η οποία δημιούργησε το φαινόμενο που αποκαλείται "γερμανόφωνη λογοτεχνία της Πράγας", ειδικότερα στην περιοχή της Κεντρικής Ευρώπης, ένα μέρος όπου Τσέχοι, Γερμανοί και Εβραίοι συμβιώνουν εδώ και πολλούς αιώνες. Μιας παράδοσης που το όνομα Franz Kafka αποτελεί και την επιτομή της. Η FKS, αφοσιωμένη συστηματικά στο έργο του συγγραφέα, διοργανώνει λογοτεχνικές βραδιές, έχει ήδη εκδόσει πάνω από 100 λογοτεχνικά έργα, αριθμεί 1000 μέλη - μεταξύ των οποίων υπάρχουν διασημότητες από διαφοτερικούς δημιουργικούς τομείς. Διαθέτει το μοναδικό ακριβές αντίγραφο (replica)της προσωπικής βιβλιοθήκης του Kafka, με περισσότερους από 1000 τόμους εποχής και στις αρχές του 2008 απέκτησε το νέο της και απόλυτα αντιπροσευτικό της χώρο. Ένα παλιό, μονώροφο κτίσμα, στο κέντρο της Πράγας, την ανακαίνιση και "μεταμόρφωση" του οποίου ανέλαβε ο αμερικανός αρχιτέκτονας Steven Holl -μέλος της FKS- σε συνεργασία με την τσέχα συνάδερφο του Marcela Steinbachova.
Ο Holl - ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους αμερικανούς αρχιτέκτονες με πολιτιστικά, πολιτικά και ακαδημαϊκά projects σε ολόκληρο τον πλανήτη - και την Steinbachova - ειδικευμένη σε εσωτερικούς χώρους όπως θέατρα και μουσεία - με βασικά υλικά τους την παρουσία των χρωματικών αντιθέσεων και τη φυσική υπόσταση της λογοτεχνίας - υπό τη μορφή εκατοντάδων τόμων - πρώτα από όλα φρόντισαν για την παρουσία νέων πηγών φυσικού φωτός. Απόλυτα απαραίτητη για τη μετατροπή των πρώην σκοτεινών χώρων του υπογείου του κτηρίου σε ένα εσωτερικό όποι οι σκιές μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν με ένα πιο επιλεκτικό και "θεατρικό" τρόπο. Έτσι, δημιουργόντας μικρά παράθυρα και φεγγίτες, μεταμόρφωσαν το υπόγειο σε ένα περιβάλλον - με το φως να του προσδίδει βάθος και την αίσθηση μιας "οπτικής επικοινωνίας" - ιδανικό για εκθέσεις, ομιλίες και κονσέρτα μουσικής δωματίου. Ο σαφώς μικρότερος ισόγειος χώρος, που στεγάζει τα γραφεία και μια υποτυπώδη κουζίνα, διαθέτει ένα ευρηματικό "λογοτεχικό προνόμιο", αφού όλες οι διαχωριστικές επιφάνειες του αποτελούνται αποκλειστικά από βιβλιοθήκες - μαύρες από την πλευρά των γραφείων και λευκές από την πλευρά των διαδρόμων, όπως ακριβώς και η "μεταμφιεσμένη" είσοδος του διευθυντικού γραφείου, η οποία αποτελείται από μια βιβλιοθήκη που περιστρέφεται κατά 360 μοίρες. Η επίσης ισόγεια αυλή καλύφθηκε με τσιμεντένια πλακίδια - άμεση αναφορά στην εβραϊκή συνοικία πριν από την κατεδάφιση της το 1896 - και χρησιμοποιείται ήδη ως επιπλέον χώρος εκθέσεων και συναυλιών κατά τη διάρκεια των θεριών μηνών.
"Κατά την προσωπική μου ανάγνωση, αυτο το project διαθέτει δυο όψεις. Μια περισσότερο φιλοσοφική και ρασιοναλιστική και μια πιο ποιητική και σουρεαλιστική", λέει ο Holl για το Κέντρο της FKS. Έναν χώρο συνολικού εμβαδού 172 τ.μ. ο οποιός θα μπορούσε να αποτελέσει και μεταφορά του όρου "Kafkaesque" στον τομέα της αρχιτεκτονική - έναν όρο τον οποίον συχνά χρησιμοποιούν οι κριτικοί για να περιγράψουν μια αφήγηση που συνδυάζει το ρεαλιστικό ύφος με τις παραμορφώσεις κάποιων πιο εφιαλτικών σεναρίων. Γυμνοί τοίχοι, υποβλητικός φωτισμός, έντεχνα κλειστοφοβικοί χώροι και αληθινοί λαβύρινθοι από βιβλιοθήκες.
πηγές:
- Η μεταμόρφωση, Αντ. Κατσούρη, περιοδικό Highlights #36
- Franz Kafka Society Center by St. Holl & M. Steinbachová, Dezeen Design Magazine
Posts
